ભારતે વિદેશી કંપનીઓ માટે બિલેટરલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રીટી (BIT) અંતર્ગત સ્થાનિક અદાલતોમાં કેસ લડવાની શરત યથાવત રાખી છે. સરકારે લિટિગેશનનો સમયગાળો **5 વર્ષથી ઘટાડીને 2 વર્ષ** કરવા પર વિચારણા શરૂ કરી છે, જોકે ટેક્સ સંબંધિત વિવાદો આ સુરક્ષાની બહાર જ રહેશે.
ભારત સરકાર વિદેશી રોકાણના વિવાદોને લઈને પોતાની નીતિમાં મક્કમ છે. નવી પોલિસી મુજબ, ભારતમાં કામ કરતી વિદેશી કંપનીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય આર્બિટ્રેશન (International Arbitration) શરૂ કરતા પહેલા ભારતીય અદાલતોમાં કાયદાકીય માર્ગ અપનાવવો પડશે. આ શરત બિલેટરલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રીટી (BIT) ના માળખાનો મુખ્ય ભાગ છે.
લિટિગેશનના સમયગાળામાં રાહતની તૈયારી
જોકે, સરકાર પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે વિચારી રહી છે. હાલમાં આ પ્રક્રિયા માટે 5 વર્ષનો સમયગાળો નક્કી છે, જેને ઘટાડીને 2 વર્ષ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. જો આ ફેરફાર અમલમાં આવે, તો વિદેશી કંપનીઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાયદાકીય લડાઈ લડવાનો રસ્તો ઝડપી બનશે.
ટેક્સ વિવાદો પર સ્પષ્ટતા
ટેક્સ સંબંધિત બાબતોમાં સરકારે 'રેડ લાઇન' સ્પષ્ટ કરી દીધી છે. કોઈપણ ટેક્સ વિવાદને BIT હેઠળ કવર કરવામાં આવશે નહીં. આ નિર્ણય દ્વારા ભારત સરકાર પોતાની નાણાકીય નીતિઓ અને ટેક્સ કાયદાઓ પર સંપૂર્ણ સાર્વભૌમત્વ જાળવી રાખવા માંગે છે, જેથી કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય પેનલ ભારતના ટેક્સ કાયદામાં દખલ ન કરી શકે.
રોકાણકારો માટે શું છે મેસેજ?
Cairn Energy અને Vodafone જેવા હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસો પછી ભારત સરકાર ચેતી ગઈ છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, એનર્જી અને ટેલિકોમ જેવા સેક્ટરમાં લાંબા ગાળાના રોકાણ કરતા કંપનીઓએ સમજવું પડશે કે વિવાદના ઉકેલ માટે ભારતીય ન્યાયતંત્ર જ મુખ્ય સ્થાન રહેશે. રોકાણકારોએ હવે ભારતીય કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ અને સ્થાનિક કમ્પ્લાયન્સ (Compliance) પર વધુ ધ્યાન આપવું અનિવાર્ય બનશે.