ભારતમાં રિટેલ ફુગાવો જૂનમાં વધીને 4.38% થયો છે, જે છેલ્લા છ મહિનાનો સૌથી ઊંચો સ્તર છે. ખાદ્યપદાર્થો અને પરિવહનના વધેલા ભાવ મુખ્ય કારણ છે. દેશના 18 રાજ્યો રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના 4% ના લક્ષ્યાંક કરતાં વધુ ફુગાવાનો દર ધરાવે છે.
ફુગાવામાં મોટો ઉછાળો: શું છે કારણ?
ભારતમાં છૂટક ફુગાવો (Retail Inflation) જૂન મહિનામાં વધીને 4.38% પર પહોંચ્યો છે, જ્યારે મે મહિનામાં તે 3.93% હતો. આ છ મહિનાનો સૌથી મોટો ઉછાળો છે. આ વધારા પાછળ મુખ્યત્વે ખાદ્યપદાર્થો અને પરિવહન સેવાઓના ભાવમાં થયેલો વધારો જવાબદાર છે.
RBIનું લક્ષ્યાંક અને રાજ્યોની સ્થિતિ
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ફુગાવાને 4% ની આસપાસ રાખવા માંગે છે, પરંતુ જૂન 2026 સુધીમાં, દેશના 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી 18 માં ફુગાવાનો દર RBI ના લક્ષ્યાંક કરતાં વધુ જોવા મળ્યો છે. તેલંગાણામાં સૌથી વધુ 6.36% ફુગાવો નોંધાયો છે. આ ઉપરાંત, આંધ્રપ્રદેશમાં 5.39%, તમિલનાડુમાં 5.24% અને કર્ણાટકમાં 4.8% ફુગાવાનો દર નોંધાયો છે.
ભાવ વધારા પાછળના પરિબળો
જૂન મહિનામાં ખાદ્ય ફુગાવામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો, જે 5.32% સુધી પહોંચ્યો હતો (મેમાં 4.78% હતો). આદુના ભાવમાં 50.41% નો જંગી વધારો થયો છે, જ્યારે ટામેટાના ભાવમાં પણ 31.92% નો વધારો યથાવત રહ્યો છે. ખાદ્યપદાર્થો ઉપરાંત, નોન-ફૂડ આઇટમ્સમાં પણ ભાવ વધ્યા છે. માલસામાનના પરિવહન સેવાઓમાં 7.7% અને વ્યક્તિગત પરિવહન સાધનોના ભાવમાં 7.4% નો વધારો થયો છે.
કિંમતી ધાતુઓમાં અસામાન્ય તેજી
કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં પણ અસામાન્ય ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. જ્વેલરીના ભાવમાં ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 50.2% નો વધારો થયો છે. ખાસ કરીને, ચાંદીના જ્વેલરીના ભાવમાં 133.21% નો મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે, જ્યારે સોના, હીરા અને પ્લેટિનમ જ્વેલરીના ભાવમાં 36.82% નો વધારો જોવા મળ્યો છે.
રોકાણકારો માટે શું સૂચવે છે?
ફુગાવાના આ ઊંચા આંકડાને કારણે RBI વ્યાજ દરો ઘટાડવામાં સાવચેતી રાખી શકે છે. ઊંચા વ્યાજ દરો કંપનીઓ માટે ઉધાર લેવાનો ખર્ચ વધારે છે, જેના કારણે નફાના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં ઘટાડો થાય છે કે નહીં તેના પર નજર રાખવી પડશે. સાથે જ, કંપનીઓ આ વધતા ઇનપુટ ખર્ચને ગ્રાહકો પર કેટલી હદે ટ્રાન્સફર કરી શકે છે તે આગામી ત્રિમાસિક ગાળાના પરિણામોમાં જોવા મળશે.