ભારતના જળાશયોમાં પાણીનો સંગ્રહ ઘટીને **71.84%** પર પહોંચ્યો છે, જે ઐતિહાસિક સરેરાશ કરતા ઘણો ઓછો છે. દક્ષિણ અને પશ્ચિમ ભારતમાં પાણીની તંગીને કારણે રવિ પાકને નુકસાન થવાની ભીતિ છે, જે FMCG, ટ્રેક્ટર અને ઓટો સેક્ટર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ભારતમાં હાલમાં પાણીની તંગી ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી રહી છે. ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં રાષ્ટ્રીય જળાશયોમાં સંગ્રહ ક્ષમતા 71.84% નોંધાઈ છે. આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ ચોમાસા દરમિયાન પડેલા સરેરાશ કરતા 12% ઓછો વરસાદ છે. સૌથી ખરાબ સ્થિતિ મહારાષ્ટ્ર, આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક અને તેલંગાણામાં જોવા મળી રહી છે.
આર્થિક અસરો અને પડકારો
૧. ગ્રામીણ માંગમાં ઘટાડો: પાકની ઉપજ ઘટવાની આશંકાને કારણે ખેડૂતોની આવક પર અસર પડશે. જેનાથી ટ્રેક્ટર, ટુ-વ્હીલર, ફર્ટિલાઈઝર અને FMCG કંપનીઓના વેચાણમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
૨. મોંઘવારીનું દબાણ: કઠોળ અને તેલીબિયાંના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાથી ખાદ્ય મોંઘવારી વધી શકે છે, જે મોનેટરી પોલિસી માટે મોટો પડકાર બની રહેશે.
૩. પાવર અને ઇન્ડસ્ટ્રી: જળ વિદ્યુત મથકો (Hydropower plants) ની ઉત્પાદન ક્ષમતા ઘટી છે, જેના કારણે થર્મલ પાવર પર નિર્ભરતા વધી છે અને ઉદ્યોગોના ખર્ચમાં વધારો થવાની સંભાવના છે.
૪. બેંકિંગ સેક્ટર: કૃષિ લોન આપતી બેંકો અને NBFCs પર NPA નું જોખમ વધી રહ્યું છે. ખેડૂતોની લોન રિસ્ટ્રક્ચરિંગની માંગ વધી શકે છે.
સરકારે મહારાષ્ટ્રના 265 તાલુકાઓમાં દુષ્કાળ જાહેર કર્યો છે અને 16 ઓક્ટોબરથી બિન-જરૂરી પાણીના વપરાશમાં 10% કાપ મૂક્યો છે. આગામી સમયમાં રવિ પાકની વાવણી અને સરકારના રાહત પેકેજ પર બજારની નજર રહેશે.