ભારતના મુખ્ય જળાશયોમાં પાણીનો સંગ્રહ ઘટીને તેની ક્ષમતાના **67%** પર આવી ગયો છે, જે ગયા વર્ષ અને **10 વર્ષની** સરેરાશ કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતમાં સ્થિતિ ગંભીર છે, જેના કારણે રવિ પાક, હાઇડ્રોપાવર પ્રોડક્શન અને ફૂડ ઇન્ફ્લેશન વધવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે.
જળસંકટની અર્થતંત્ર પર શું અસર પડશે?
સેન્ટ્રલ વોટર કમિશનના ડેટા મુજબ, ભારતના મુખ્ય રિઝર્વોયરમાં પાણીનો જથ્થો કુલ ક્ષમતાના માત્ર 67% રહ્યો છે. આ આંકડો છેલ્લા 10 વર્ષની સરેરાશ કરતા 18.5 ટકા અને ગયા વર્ષના સમાન ગાળા કરતા 26.5 ટકા નીચો છે. રોકાણકારો માટે આ એક એલાર્મ છે, ખાસ કરીને એવી કંપનીઓ માટે જે કૃષિ ચક્ર અને ગ્રામીણ વપરાશ પર નિર્ભર છે.
દક્ષિણ ભારતમાં ગંભીર સ્થિતિ
સૌથી વધુ ચિંતાજનક સ્થિતિ દક્ષિણ ભારતમાં છે, જ્યાં પાણીનો સંગ્રહ ઘટીને માત્ર 42% પર પહોંચી ગયો છે. તમિલનાડુ અને આંધ્રપ્રદેશના મોટા ડેમોમાં પાણીની અછતને કારણે આગામી રવિ પાક (શિયાળુ પાક) માટે જોખમ ઊભું થયું છે. સિંચાઈ માટે પાણી ઓછું મળવાથી પાકની ઉપજ પર અસર પડી શકે છે, જેની સીધી અસર ફર્ટિલાઇઝર અને રૂરલ-ફોકસ્ડ FMCG કંપનીઓની આવક પર પડી શકે છે.
પાવર સેક્ટર અને ફુગાવાનો ભય
પાણીની અછત માત્ર ખેતી સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે પાવર જનરેશનને પણ અસર કરે છે. હાઇડ્રોપાવર ઉત્પાદન ઘટતા કંપનીઓને કોલસા આધારિત થર્મલ પાવર પર વધુ નિર્ભર રહેવું પડી શકે છે, જે તેમના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. વધુમાં, કૃષિ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાથી સપ્લાય-સાઇડની સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે, જે ફૂડ ઇન્ફ્લેશનને વેગ આપી શકે છે અને અંતે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની વ્યાજ દરની નીતિઓને પણ પ્રભાવિત કરી શકે છે.
મોનસૂનની અસર અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસામાં 15% ની ઘટ અને દેશના 75% જિલ્લાઓમાં વરસાદની અછતને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. રોકાણકારોએ આગામી દિવસોમાં કૃષિ મંત્રાલયના રવિ પાકના વાવેતરના ડેટા પર અને ફૂડ ઇન્ફ્લેશનના આંકડાઓ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે તે ગ્રામીણ અર્થતંત્રના સ્વાસ્થ્યનો અરીસો સાબિત થશે.