ભારત સરકારે રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે ૨૦૧૬ના Bilateral Investment Treaty (BIT) મોડેલમાં મોટો ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નવા ફ્રેમવર્કથી વિવાદ નિવારણ સરળ બનશે અને વિદેશી રોકાણને વેગ મળશે.
કેબિનેટની મંજૂરીની રાહ
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંકેત આપ્યા છે કે નવું અને વધુ ફ્લેક્સિબલ BIT મોડેલ તૈયાર છે અને ટૂંક સમયમાં તેને કેબિનેટની મંજૂરી મળી શકે છે. ૨૦૧૬ના જૂના ફ્રેમવર્કમાં વિદેશી કંપનીઓ માટે કાયદાકીય મુશ્કેલીઓ હતી, જેને દૂર કરવા આ મોટું પગલું લેવાઈ રહ્યું છે.
શું બદલાશે?
૨૦૧૬ના મોડેલમાં સૌથી મોટી અડચણ 'exhaustion of local remedies' હતી. એટલે કે, વિદેશી કંપનીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય આર્બિટ્રેશનમાં જતા પહેલા ૫ વર્ષ સુધી સ્થાનિક કોર્ટમાં કેસ લડવો પડતો હતો. આ લાંબી રાહત રોકાણકારો માટે મોટી સમસ્યા હતી. નવા મોડેલમાં આ નિયમોને વધુ સરળ બનાવવામાં આવશે.
FDI પર શું અસર પડશે?
વર્ષ ૨૦૨૬ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતમાં લગભગ $૧૨ અબજ નું FDI આવ્યું હતું. આ નવા કરારોથી દેશની આર્થિક સ્થિરતાનો મેસેજ વૈશ્વિક સ્તરે જશે. ભારત પહેલેથી જ UAE, ઓમાન, ઉઝબેકિસ્તાન અને ઇઝરાયેલ સાથે આવા ફ્લેક્સિબલ કરાર કરી ચૂક્યું છે, અને હવે કેનેડા તથા રશિયા સાથે પણ વાતચીત ચાલુ છે. સરકારનું લક્ષ્ય ૨૦૨૬ના અંત સુધીમાં વધુ ૩ મોટા રોકાણ કરારો કરવાનું છે.