ભારત સરકાર FY27 માટે નિર્ધારિત **4.3%** ના ફિસ્કલ ડેફિસિટ લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવાના માર્ગ પર છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં ડેફિસિટ કુલ અંદાજના **42.1%** રહી છે, જેમાં કોર્પોરેટ ટેક્સની મજબૂત આવક મુખ્ય આધાર બની છે.
સરકારી તિજોરીની સ્થિતિ
કન્ટ્રોલર જનરલ ઓફ એકાઉન્ટ્સના સત્તાવાર ડેટા મુજબ, એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ફિસ્કલ ડેફિસિટ ₹7.14 લાખ કરોડ રહી છે. આ આંકડો આખા વર્ષ માટેના કુલ લક્ષ્યાંકના 42.1% જેટલો છે, જે દર્શાવે છે કે સરકારનું ખર્ચ અને આવકનું આયોજન અપેક્ષા મુજબ જાળવી રાખવામાં આવ્યું છે.
ટેક્સ કલેક્શનનો મજબૂત ટેકો
આ આર્થિક શિસ્ત પાછળનું મુખ્ય કારણ કોર્પોરેટ ટેક્સ કલેક્શનમાં થયેલો જોરદાર વધારો છે. પાછલા વર્ષની સરખામણીએ આ આવકમાં અંદાજે 22% નો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જેણે સરકારી તિજોરીને અન્ય આવકના સ્રોતોમાં થતી વધઘટ સામે સુરક્ષા પૂરી પાડી છે.
સંભવિત પડકારો અને જોખમ
જોકે, 4.3% નો ટાર્ગેટ જાળવી રાખવો એટલો સરળ નથી. ગ્લોબલ માર્કેટમાં એનર્જીના ભાવમાં રહેલી અસ્થિરતા સૌથી મોટું જોખમ છે. જો ક્રૂડ ઓઈલ કે એનર્જીના ભાવ વધશે, તો:
- ફર્ટિલાઇઝર સબસિડીનો ખર્ચ વધી શકે છે.
- સરકાર પર ફ્યુઅલ એક્સાઈઝ ડ્યુટી ઘટાડવાનું દબાણ આવી શકે છે, જે સીધી રીતે આવક ઘટાડશે.
વ્યૂહરચના અને બજાર પર અસર
આ જોખમોને પહોંચી વળવા સરકાર ખર્ચના પુનઃઆયોજન (Expenditure Reprioritization) પર ધ્યાન આપી રહી છે. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા જરૂરી મૂડી રોકાણો ચાલુ રાખીને બિન-જરૂરી ખર્ચ ઘટાડવાની રણનીતિ અપનાવવામાં આવી છે. Goldman Sachs જેવા વિશ્લેષકોએ પણ આ આર્થિક શિસ્તને અર્થતંત્રની સ્થિરતા માટે મહત્વની ગણાવી છે. રોકાણકારો માટે હવે ગ્લોબલ એનર્જીના ભાવ અને સબસિડીના આંકડા પર નજર રાખવી અત્યંત આવશ્યક છે.