કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી Piyush Goyal એ અમેરિકા દ્વારા ભારતની મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા પર કરવામાં આવેલા દાવાઓને સ્પષ્ટપણે નકારી દીધા છે. ભારત સામે શરૂ થયેલી 'Section 301' તપાસ ભારતીય નિકાસકારો અને સ્ટીલ-ઓટો જેવા ક્ષેત્રો માટે મોટી ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
G20 ટ્રેડ મિનિસ્ટર્સની બેઠક દરમિયાન, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી Piyush Goyal એ એવા દાવાઓને ફગાવી દીધા છે કે ભારત પાસે જરૂરિયાત કરતા વધારે મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા (Excess Capacity) છે. આ વિવાદ મુખ્યત્વે અમેરિકા દ્વારા ઉઠાવવામાં આવ્યો છે, જેનું માનવું છે કે કેટલીક અર્થવ્યવસ્થાઓ તેમની જરૂરિયાત કરતા વધુ સામાનનું ઉત્પાદન કરી રહી છે, જેથી વૈશ્વિક બજારમાં સસ્તા માલનો ભરાવો થઈ રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે શા માટે આ મહત્વનું છે?
અમેરિકાએ ભારત સહિત 60 જેટલા દેશોની ઔદ્યોગિક ક્ષમતા અંગે 'Section 301' હેઠળ તપાસ શરૂ કરી છે. આ તપાસ દ્વારા અમેરિકા એ જોવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે કે શું કોઈ દેશની ટ્રેડ પ્રેક્ટિસ અયોગ્ય છે. ઇતિહાસ ગવાહ છે કે આવી તપાસ બાદ ટેરિફ (Tariff) અથવા અન્ય વેપારી પ્રતિબંધો લાદવામાં આવે છે. આ સ્થિતિ સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, સોલાર મોડ્યુલ્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે કામ કરતી ભારતીય નિકાસલક્ષી કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.
સરકારનો પક્ષ શું છે?
મંત્રી Piyush Goyal એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતનું ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન અયોગ્ય સબસિડીને કારણે નથી, પરંતુ 1.4 અબજ નાગરિકોની વધતી જતી આંતરિક માંગને પહોંચી વળવા માટે છે. ભારત સરકારે World Trade Organization (WTO) સમક્ષ પણ આ મુદ્દે પારદર્શક અને પુરાવા-આધારિત અભિગમ અપનાવવાની માંગ કરી છે.
આગામી સમયમાં શું ધ્યાન રાખવું?
આ વિવાદ નિકાસલક્ષી સેક્ટર્સ માટે અનિશ્ચિતતા પેદા કરે છે. જો અમેરિકાની તપાસમાં 'Excess Capacity' સાબિત થાય, તો નવા ટેરિફ લાદવામાં આવી શકે છે, જે ભારતીય માલની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા ઘટાડી શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી સમયમાં ટ્રેડ પોલિસી, ટેરિફની જાહેરાતો અને અમેરિકાના આયાત નિયમોમાં થતા ફેરફારો પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે આ પરિબળો કંપનીઓના આવનારા ક્વાર્ટરના પરિણામોને સીધી અસર કરી શકે છે.