ભારતનું રિસાયકલ પ્લાસ્ટિક માર્કેટ વર્ષ 2031 સુધીમાં **$11.71 બિલિયન** સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે. EPR જેવા કડક સરકારી નિયમોને કારણે આ ક્ષેત્રમાં મોટો બદલાવ આવી રહ્યો છે, જે રોકાણકારો માટે નવા અવસરો અને પડકારો બંને લાવે છે.
ભારતીય રિસાયકલ પ્લાસ્ટિક માર્કેટમાં એક મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરના અંદાજ મુજબ, આ સેક્ટર વર્ષ 2031 સુધીમાં $11.71 બિલિયનના આંકડાને સ્પર્શી શકે છે. આ ગ્રોથનો વાર્ષિક દર (CAGR) અંદાજે 8.6% રહેવાની ધારણા છે, જે ભારતીય ઉદ્યોગોના કામકાજની પદ્ધતિમાં આવેલા મોટા પરિવર્તનને દર્શાવે છે.
સરકારી નિયમોનો મોટો રોલ (Regulatory Push)
આ બદલાવ પાછળનું મુખ્ય કારણ 'સર્ક્યુલર ઈકોનોમી' તરફ વધતું ધ્યાન છે. સરકારના Extended Producer Responsibility (EPR) ગાઈડલાઈન્સ અને પ્લાસ્ટિક વેસ્ટ મેનેજમેન્ટના કડક નિયમોને કારણે ઉત્પાદકો હવે તેમના પેકેજિંગના સમગ્ર લાઈફસાયકલ માટે જવાબદાર છે. આનાથી કંપનીઓને તેમના ઉત્પાદનોમાં રિસાયકલ કરેલી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવા અને વેસ્ટ કલેક્શનમાં રોકાણ કરવા માટે ફરજ પડી છે.
કંપનીઓની બદલાતી રણનીતિ
Colgate-Palmolive (India) Limited જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ પોતાના ટૂથપેસ્ટ ટ્યુબ્સને રિસાયકલ કરી શકાય તેવા ફોર્મેટમાં બદલી નાખ્યા છે. કંપનીએ FY26 માટે પ્લાસ્ટિક વેસ્ટ ન્યુટ્રાલિટી હાંસલ કરી હોવાનો દાવો કર્યો છે, જે દર્શાવે છે કે કમ્પ્લાયન્સ હવે કંપનીના ઓપરેશનનો મહત્વનો હિસ્સો બની ગયું છે.
અન્ય સેક્ટરમાં વિસ્તરણ
માત્ર પ્લાસ્ટિક જ નહીં, પરંતુ Gravita India જેવી કંપનીઓ મેટલ અને બેટરી રિસાયકલિંગમાં પણ આગળ વધી રહી છે. સરકારના 'National Critical Mineral Mission' અંતર્ગત લિથિયમ અને કોબાલ્ટ જેવી સામગ્રીની આયાત ઘટાડવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે, જે આ સેક્ટરને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જોકે, અસંગઠિત રિસાયકલિંગ સેક્ટરને ફોર્મલ માળખામાં લાવવું એ એક મોટું પડકાર છે. આ ઉપરાંત, કાચા માલના વધતા ભાવ અને કડક નિયમોના પાલનને કારણે પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ કંપનીઓના EPR રિપોર્ટ્સ અને કાચા માલના ખર્ચ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.