ભારત સરકારે સ્કોચ વ્હિસ્કીના ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી કન્સેશન્સને સુરક્ષિત રાખવાની ખાતરી આપી છે. કસ્ટમ્સ ક્લાસિફિકેશનના વિવાદ બાદ આ નિર્ણયથી લિકર કંપનીઓને મોટી રાહત મળી છે, કારણ કે ટેક્સ **150%** સુધી પહોંચવાની આશંકા ટળી ગઈ છે.
વિવાદનું કારણ અને નિરાકરણ
મિનિસ્ટ્રી ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીએ 2 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ઈન્ડસ્ટ્રીના પ્રતિનિધિઓ સાથે મળેલી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક બાદ સ્કોચ વ્હિસ્કીની આયાત ડ્યુટી અંગેની મૂંઝવણ દૂર કરી છે. કોમર્સ સેક્રેટરી રાજેશ અગ્રવાલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત-યુકે ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ હેઠળ મળેલી ડ્યુટી રાહત યથાવત રહેશે.
શું હતો આખો મામલો?
વિવાદનું મૂળ બલ્ક સ્કોચ વ્હિસ્કીના વર્ગીકરણ (Classification) માં હતું. ભારત-યુકે ટ્રેડ પેક્ટ હેઠળ, ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી 150% થી ઘટાડીને 75% કરવામાં આવી હતી, જેને આગામી દાયકામાં 40% સુધી લાવવાનો પ્લાન છે. જોકે, ડાયરેક્ટોરેટ ઓફ રેવન્યુ ઈન્ટેલિજન્સ (DRI) એ વ્હિસ્કીને કેટેગરી 2208 માંથી બદલીને 2106 (અનસ્પેસિફાઈડ ફૂડ પ્રિપેરેશન) હેઠળ વર્ગીકૃત કરવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. જો આમ થયું હોત, તો ડ્યુટી સીધી 150% સુધી પહોંચી ગઈ હોત.
કંપનીઓ પર અસર
ભારતમાં આવતી કુલ યુકે વ્હિસ્કીમાંથી લગભગ 80% હિસ્સો બલ્ક સ્કોચનો છે. Diageo, Pernod Ricard, Radico Khaitan અને Allied Blenders & Distillers જેવી કંપનીઓ સ્થાનિક બ્લending અને બોટલિંગ માટે આના પર નિર્ભર છે. આ કંપનીઓ માટે કાચા માલનો ખર્ચ એકાએક બમણો થવાનું જોખમ હતું, જે હવે સરકારી હસ્તક્ષેપ બાદ ટળી ગયું છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
જોકે તાત્કાલિક ટેક્સ વધારાનું જોખમ ટળી ગયું છે, પણ બજાર હવે સરકારી કસ્ટમ્સ સર્ક્યુલર અને નોટિફિકેશનની રાહ જોઈ રહ્યું છે. આ દસ્તાવેજો જ આ વિવાદનો કાયમી અંત લાવશે, ત્યાં સુધી રોકાણકારોએ રેગ્યુલેટરી અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જરૂરી છે.