નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે વિદેશી મુદ્રાની અછતનો સામનો કરી રહેલા દેશો સાથે ભારતીય રૂપિયામાં વેપાર (Rupee Trade) વધારવા પર ભાર મૂક્યો છે. સાથે જ, સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગને સુરક્ષિત રાખવા માટે ASEAN ટ્રેડ પેક્ટની સમીક્ષા પણ શરૂ કરવામાં આવી છે.
રૂપિયામાં વેપારથી શું બદલાશે?
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત હવે ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ માટે ભારતીય રૂપિયાનો ઉપયોગ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. આ વ્યૂહરચના એવા દેશો માટે છે જેઓ હાલમાં ફોરેક્સ (Foreign Exchange) ની તીવ્ર અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે. અમેરિકન ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડીને, ન્યૂ દિલ્હી એક વધુ વિશ્વસનીય ટ્રેડ ફ્રેમવર્ક તૈયાર કરવા માંગે છે.
જુલાઈ 2022 માં Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા રજૂ કરાયેલ આ ફ્રેમવર્ક હવે વેગ પકડી રહ્યું છે. ભારતીય રોકાણકારો અને બિઝનેસ માટે આનાથી ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને SMEs માટે, જેમને કરન્સી કન્વર્ઝન રિસ્ક અને ડોલરની અછતને કારણે નુકસાન થતું હતું, તેમના માટે આ મોટી રાહત છે.
ASEAN કરાર અને સ્થાનિક ઉદ્યોગનું રક્ષણ
માત્ર કરન્સી જ નહીં, પણ સરકાર પ્રાદેશિક ટ્રેડ પેક્ટ્સ પર પણ કડક વલણ અપનાવી રહી છે. ખાસ કરીને ASEAN-India Trade in Goods Agreement (AITIGA) ના કારણે આયાત વધી રહી છે અને સ્થાનિક ઉત્પાદકોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે સરકાર કરારની ફરીથી સમીક્ષા કરી રહી છે.
વર્ષ 2019 માં RCEP માંથી બહાર નીકળવાનો ભારતનો નિર્ણય પણ આ જ દિશામાં હતો. ત્યારે પણ ચીનથી આવતી સસ્તી આયાત અને સ્ટીલ, કેમિકલ્સ તથા કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ જેવા સેક્ટર્સને સુરક્ષિત રાખવાનો મુખ્ય હેતુ હતો. હવે ASEAN કરારમાં પણ સરકાર એ જ રીતે સ્થાનિક હિતોને પ્રાધાન્ય આપી રહી છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેતો?
આ આક્રમક અને રક્ષણાત્મક ટ્રેડ પોલિસીનો હેતુ ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગને બાહ્ય આંચકાઓથી બચાવવાનો છે. ટૂંક સમયમાં AITIGA માં ટેરિફ સ્ટ્રક્ચરમાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે, જે સ્ટીલ અને કેમિકલ જેવી કંપનીઓના માર્જિન પર સીધી અસર કરી શકે છે. આગામી સમયમાં કયા દેશો આ રૂપિયા પેમેન્ટ મિકેનિઝમને સ્વીકારે છે અને ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ્સમાં કેવા ફેરફાર આવે છે, તેના પર બજારની નજર રહેશે.