ભારત સરકાર યુરોપિયન યુનિયન સાથે વાટાઘાટો કરી રહી છે જેથી National Accreditation Board for Certification Bodies (NABCB) ને કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટ વેરિફિકેશન માટે સત્તાવાર માન્યતા મળી શકે. સપ્ટેમ્બર **2027** ની ડેડલાઇન પહેલા આ પગલું સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને સિમેન્ટ નિકાસકારો માટે પાલન (compliance) સરળ બનાવશે.
વેરિફિકેશનનું મહત્વ
કેન્દ્ર સરકાર હાલમાં EU સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત કરી રહી છે. જો NABCB ને માન્યતા મળી જાય, તો ભારતીય વેરિફિકેશન એજન્સીઓ સ્વદેશી માલના એમ્બેડેડ કાર્બન ઉત્સર્જનને પ્રમાણિત કરી શકશે. આ પગલું ખાસ કરીને સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને સિમેન્ટ ઉદ્યોગ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, જેઓ Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) ની કડક શરતોનો સામનો કરી રહ્યા છે.
વધતા ખર્ચનું જોખમ
હાલમાં, સ્થાનિક વેરિફિકેશનના અભાવે નિકાસકારોને આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ પર નિર્ભર રહેવું પડે છે, જેનાથી પ્રોસેસિંગ ખર્ચમાં વધારો થાય છે. જો કંપનીઓ સચોટ ઉત્સર્જન ડેટા પૂરો પાડવામાં નિષ્ફળ જશે, તો EU તેમના ઉત્પાદનો પર 'ડિફોલ્ટ વેલ્યુ' (Default Values) લાગુ કરી શકે છે. આ મૂલ્યો ઘણીવાર નબળા ઉત્પાદન એકમો પર આધારિત હોય છે, જે નિકાસકારોના પ્રોફિટ માર્જિન પર મોટું દબાણ લાવી શકે છે.
UK મોડેલ અને ભવિષ્યની રાહ
ભારતે પહેલેથી જ યુકે સાથે એક મોટી સફળતા મેળવી છે, જ્યાં યુકેએ 1 જાન્યુઆરી, 2027 થી લાગુ થતા પોતાના કાર્બન નિયમો માટે NABCB ને માન્યતા આપી છે. આ ઉપરાંત, ભારતના Carbon Credit Trading Scheme (CCTS) હેઠળ કરેલી ચૂકવણીને પણ યુકેએ માન્ય રાખી છે, જેથી ડબલ ટેક્સેશનથી બચી શકાય. સરકાર આ જ સફળ મોડેલને હવે બ્રસેલ્સ સાથેની વાતચીતમાં પણ લાગુ કરવા માંગે છે.
રોકાણકારો અને ઉદ્યોગ જગતે ખાસ જોવું પડશે કે EU કેટલા ઝડપથી આ માન્યતા આપે છે. જો આ પ્રક્રિયામાં વિલંબ થાય તો ખાસ કરીને નાના અને મધ્યમ કદના સાહસો (SMEs) માટે EU માર્કેટમાં ટકી રહેવું મુશ્કેલ બની શકે છે.