ભારત વર્ષ ૨૦૨૭માં રશિયાના 'નોર્ધન સી રૂટ' (Northern Sea Route) દ્વારા પ્રથમ કાર્ગો મુસાફરી કરવા જઈ રહ્યું છે. આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય હેતુ ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનને સુરક્ષિત કરવાનો છે.
આર્કટિક રૂટ શા માટે મહત્વનો છે?
ભારત પોતાના વેપારને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે નવા રસ્તાઓ શોધી રહ્યું છે. નોર્ધન સી રૂટ (NSR) દ્વારા એશિયા અને નોર્ધન યુરોપ વચ્ચેનું અંતર ૪૦% સુધી ઘટી શકે છે. જોકે, આ રૂટ આખું વર્ષ ખુલ્લો નથી રહેતો. સામાન્ય રીતે અહીં જુલાઈથી ઓક્ટોબર દરમિયાન જ અવરજવર શક્ય છે, કારણ કે બાકીના સમયમાં અતિશય બરફ હોવાથી જહાજોનું સંચાલન જોખમી બની જાય છે.
રોકાણકારોએ શું સમજવું જોઈએ?
આ કોઈ તાત્કાલિક વ્યાપારી ક્રાંતિ નથી, પરંતુ એક લાંબાગાળાની 'ઈન્સ્યોરન્સ પોલિસી' જેવું છે. આ રૂટ પર કામ કરવા માટે વિશેષ 'આઈસ-બ્રેકર' ટેકનોલોજીવાળા જહાજોની જરૂર પડશે, જેના કારણે શિપિંગ ખર્ચમાં મોટો વધારો જોવા મળી શકે છે. હાલમાં સુએઝ કેનાલ જેવું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ત્યાં ઉપલબ્ધ નથી.
ભારતની વ્યૂહરચના
આ પગલું ભારતની વિશાળ મેરિટાઈમ વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે, જેમાં ચેન્નાઈ-વ્લાદિવોસ્તોક કોરિડોર અને ઈન્ટરનેશનલ નોર્થ-સાઉથ ટ્રાન્સપોર્ટ કોરિડોર જેવી પહેલો પણ સામેલ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા વચ્ચે વેપારમાં કોઈ પણ પ્રકારનો અવરોધ ન આવે તે જોવાનો છે. રોકાણકારોએ ૨૦૨૭ના આ પાઈલટ પ્રોજેક્ટના પરિણામો અને કાર્ગો દીઠ ખર્ચ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.