વેસ્ટ એશિયામાં સપ્લાય ચેઇનને લઈને ઉભી થયેલી સમસ્યાઓને પહોંચી વળવા ભારત સરકાર એનર્જી પ્રોક્યોરમેન્ટમાં મોટો ફેરફાર કરી રહી છે. IOCL, BPCL અને HPCL જેવી સરકારી કંપનીઓને રાહત આપવા RBI એ ખાસ ડોલર ફેસિલિટી જાહેર કરી છે.
ભારત સરકાર હાલના ભૂ-રાજકીય તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાની એનર્જી પ્રોક્યોરમેન્ટ સિસ્ટમમાં ધરખમ ફેરફાર કરી રહી છે. ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) પર વધતા જોખમોને કારણે એનર્જી સપ્લાયને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ પગલાં લેવાઈ રહ્યા છે, જેથી ઘરેલુ અર્થતંત્ર પર કોઈ અસર ન પડે.
સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ માટે RBI ની રાહત
આ રણનીતિનો સૌથી મહત્વનો ભાગ Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા લેવામાં આવેલો નિર્ણય છે. 12 ઓક્ટોબર, 2026 થી RBI એ ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ જેવી કે Indian Oil Corporation (IOCL), Bharat Petroleum (BPCL) અને Hindustan Petroleum (HPCL) માટે એક સ્પેશિયલ ડોલર ફેસિલિટી શરૂ કરી છે. આ વ્યવસ્થાનો ઉદ્દેશ્ય ડોલરની માંગને કારણે ફોરેક્સ માર્કેટમાં આવતી વોલેટિલિટી ઘટાડવાનો છે, જેથી રૂપિયાના મૂલ્યને સ્થિર રાખી શકાય અને ઓઈલ કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ ન આવે.
સ્ટ્રેટેજિક રિઝર્વમાં તોતિંગ વધારો
કરન્સી મેનેજમેન્ટની સાથે સાથે ભારત સરકાર ફિઝિકલ બફર પણ બનાવી રહી છે. અબુ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપની (ADNOC) સાથે મળીને ભારત ક્રૂડ ઓઈલ સ્ટોરેજ ક્ષમતાને હાલના 5.8 મિલિયન બેરલથી વધારીને 30 મિલિયન બેરલ કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. આ પગલું સપ્લાય શૉક સામે દેશને મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડશે.
ગ્રીન એનર્જી તરફ મજબૂત ડગલાં
ભારત હજુ પણ ક્રૂડ ઓઈલ માટે 89% આયાત પર નિર્ભર છે, તેથી લાંબા ગાળા માટે ગ્રીન એનર્જી પર ફોકસ વધારવામાં આવી રહ્યું છે. વર્ષ 2030 સુધીમાં 500 GW રિન્યુએબલ એનર્જી કેપેસિટી ઉમેરવાનું લક્ષ્ય છે, જેમાં અત્યાર સુધી 300 GW નો આંકડો પાર કરી લેવાયો છે. રોકાણકારોએ હવે ક્રૂડના ભાવ, રૂપિયાની સ્થિરતા અને ગ્રીન એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સની ગતિ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.