સપ્ટેમ્બર મહિનામાં થયેલા તોફાની વરસાદને પગલે ભારતમાં ચોમાસાની એકંદરે ખાધ ઘટીને **12%** થઈ ગઈ છે. જોકે, આ વરસાદની અસમાન વહેંચણી અને અતિવૃષ્ટિને કારણે પાકને મોટું નુકસાન થયું છે.
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં વરસાદના જોરદાર પુનરાગમનને કારણે ચોમાસાની સ્થિતિમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે. ઓગસ્ટના અંતમાં જે ખાધ 14% હતી, તે હવે ઘટીને 12% પર આવી ગઈ છે. India Meteorological Department (IMD) ના ડેટા મુજબ, સપ્ટેમ્બરમાં સરેરાશ 152.6 mm વરસાદ નોંધાયો છે, જે લાંબા ગાળાની સરેરાશ કરતા માત્ર 5% ઓછો છે.
પ્રાદેશિક અસંતુલન અને ખેતી પર અસર
આ વરસાદ દેશભરમાં સમાન રહ્યો નથી. સપ્ટેમ્બરના અંતમાં ઉત્તર ભારતમાં થયેલા ભારે વરસાદને કારણે સ્થિતિ ગંભીર બની છે. સરકારી આંકડા મુજબ, ઉત્તર પ્રદેશમાં 31,000 હેક્ટરથી વધુ જમીનમાં પાકને નુકસાન થયું છે. ખાસ કરીને 26 સપ્ટેમ્બરે તો દેશમાં સરેરાશ કરતા 162% વધુ વરસાદ પડ્યો હતો, જેની સીધી અસર ખેરી, બાંદા અને બહરાઈચ જેવા જિલ્લાઓમાં જોવા મળી છે.
સરકાર અને ઈકોનોમી માટે પડકાર
જ્યારે ઉત્તર ભારત પૂર સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્ર જેવા કૃષિ પ્રધાન રાજ્યોમાં હજુ પણ દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ છે. કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પોતે સ્વીકાર્યું છે કે વાતાવરણમાં આવી અસ્થિરતાને કારણે ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ અને એગ્રીકલ્ચર પ્લાનિંગમાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.
આ અનિયમિત વરસાદની અસર ગ્રામીણ માંગ, ખાદ્ય મોંઘવારી (Food Inflation) અને પાકના ઉત્પાદન પર પડવાની સંભાવના છે. રોકાણકારો હવે રવિ અને ખરીફ પાકના સત્તાવાર આંકડાઓ પર નજર રાખી રહ્યા છે.