વાસ્તવમાં, FY26 માટે નેટ ડાયરેક્ટ ટેક્સ કલેક્શન ₹23.40 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં 5.12% નો વધારો દર્શાવે છે. જોકે, આ આંકડો સરકારના સંશોધિત અંદાજ ₹24.21 લાખ કરોડ કરતાં ઓછો રહ્યો, જેના કારણે લગભગ ₹81,000 કરોડનો ઘટાડો નોંધાયો. આ કલેક્શનને આંકડાકીય રીતે મદદ મળી કારણ કે રિફંડમાં માત્ર 1.09% નો ઘટાડો થયો, જે કુલ ₹4.71 લાખ કરોડ રહ્યું.
આ કલેક્શનમાં કોર્પોરેટ ટેક્સનો મોટો ફાળો રહ્યો. FY26 માં કોર્પોરેટ ટેક્સ કલેક્શન ₹13.81 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું, જે FY25 માં ₹12.72 લાખ કરોડ હતું. આ દર્શાવે છે કે કંપનીઓનો પ્રોફિટ અને કમ્પ્લાયન્સ બંને મજબૂત રહ્યા છે. બીજી તરફ, નોન-કોર્પોરેટ ટેક્સ કલેક્શન, જેમાં પર્સનલ ઇન્કમ ટેક્સનો સમાવેશ થાય છે, તે લગભગ સ્થિર રહ્યું. FY26 માં આ ₹13.72 લાખ કરોડ નોંધાયું, જે FY25 ના ₹13.73 લાખ કરોડ કરતાં થોડું ઓછું છે. આ વ્યક્તિગત આવકમાં મર્યાદિત વૃદ્ધિ સૂચવે છે.
સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) થી થતી આવક FY26 માં વધીને ₹57,522 કરોડ થઈ, જે FY25 માં ₹53,296 કરોડ હતી. આ તેજી શેરબજારમાં સક્રિયતા અને ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં વધારો દર્શાવે છે. જોકે, ધ્યાનમાં રાખો કે બજેટ 2026 માં STT ના દરોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે, જે 1 એપ્રિલ 2026 થી લાગુ થશે. ફ્યુચર્સ પર STT 150% વધીને 0.05% અને ઓપ્શન્સ પર 50% વધીને 0.15% કરવામાં આવ્યું છે.
સરકારે FY27 માટે GDPના 4.3% ના ફિસ્કલ ડેફિસિટનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જે FY26 ના સંશોધિત 4.4% કરતાં ઓછું છે. કેન્દ્ર સરકારનું દેવું-GDP રેશિયો FY27 માં 55.6% રહેવાનો અંદાજ છે, જે FY26 ના 56.1% થી ઓછો છે. મધ્યમ ગાળામાં આ રેશિયોને 2031 સુધીમાં 50% સુધી લાવવાનો લક્ષ્યાંક છે.
બજારની વાત કરીએ તો, FY26 માં S&P BSE Sensex 7.06% ઘટ્યો, જ્યારે Nifty 50 5.05% નીચે આવ્યો. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે રોકાણકારોની સંપત્તિ માર્ચ 2026 માં જ ₹51 લાખ કરોડ ઘટી હતી. જોકે, વિશ્લેષકો માને છે કે FY27 માં ભારતનો અર્થતંત્ર 6.1% થી 7.2% ની વચ્ચે વૃદ્ધિ કરશે, અને નોમિનલ GDP વૃદ્ધિ 10% રહેવાની ધારણા છે.
પર્સનલ ઇન્કમ ટેક્સ કલેક્શનમાં ઘટાડો સૂચવે છે કે આર્થિક સુધારણા હજુ પણ અસમાન છે. કોર્પોરેટ ટેક્સ પર વધુ પડતી નિર્ભરતા અને STT જેવી બજાર-સંબંધિત આવક ફિસ્કલ સ્થિરતા માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
