ભારતીય નાણાકીય નીતિ પર મોંઘવારીનું દબાણ
Standard Chartered એ ભારતના મુખ્ય રેપો રેટ (Repo Rate) માટે તેના અનુમાનમાં ફેરફાર કર્યો છે. હવે બેંક નાણાકીય વર્ષ 2027 (FY27) સુધીમાં 50 બેસિસ પોઇન્ટ (basis points) નો વધારો કરીને તેને 5.75% સુધી પહોંચાડવાની સંભાવના જોઈ રહી છે. અગાઉ આ અનુમાન 5.25% હતું. આ વધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ સતત વધી રહેલી મોંઘવારી (Inflation) છે. બેંકે FY27 માટે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) નો અંદાજ પણ 4.7% થી વધારીને 4.9% કર્યો છે. આ ઉપરાંત, ઉત્પાદક ભાવ સૂચકાંક (WPI) નો અંદાજ પણ 4.7% થી વધીને 8.1% થયો છે, જે ચિંતાજનક છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) તેની આગામી બેઠકોમાં મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવા પર સૌથી વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે તેવી અપેક્ષા છે.
રૂપિયાનું નબળાઇ અને વૈશ્વિક પરિબળો વ્યાજદર વધારાને વેગ આપે છે
ભારતીય રૂપિયામાં (Indian Rupee) નોંધપાત્ર ઘટાડો, જે હવે યુએસ ડોલર સામે 96.80 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે (જૂનના અંત સુધીમાં 93 ના અગાઉના અનુમાનની સરખામણીમાં), વ્યાજદરમાં વધારાનું દબાણ વધારી રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે, MPC સ્થાનિક મોંઘવારી અને આર્થિક વૃદ્ધિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, પરંતુ નબળો રૂપિયો પરોક્ષ રીતે CPI ને અસર કરી શકે છે. વૈશ્વિક વ્યાજદરમાં થયેલો વધારો અને અન્ય એશિયન સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા તાજેતરમાં કરાયેલા વ્યાજદર વધારાને ધ્યાનમાં લેતા, MPC જૂનની બેઠકથી જ દરમાં વધારો કરવાનું શરૂ કરી શકે છે. Standard Chartered દ્વારા આગામી ચાર ક્વાર્ટર માટે CPI નો સુધારેલો અંદાજ 5.1% છે, જે 4.7% થી વધારે છે અને ગયા વર્ષના 2.1% કરતાં ઘણો વધારે છે. ભલે ફુગાવો MPC ના 2-6% ના લક્ષ્યાંક શ્રેણીમાં રહે, પરંતુ સતત વધી રહેલા ફુગાવાના જોખમો નીતિગત પ્રતિસાદને પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે. વ્યાજદરમાં અપેક્ષિત 50 બેસિસ પોઇન્ટ નો વધારો જૂન અને ઓગસ્ટમાં થવાની સંભાવના છે.
ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને કોમોડિટીના ભાવ પરિદ્રશ્યને વધુ જટિલ બનાવે છે
Standard Chartered માને છે કે જો કોમોડિટીના ભાવ (Commodity Prices) અને ભારતીય રૂપિયો સતત નબળા પડતા રહેશે તો 25 થી 50 બેસિસ પોઇન્ટ સુધીના વધારાના વ્યાજદર વધારાની શક્યતા છે. જૂનમાં બાહ્ય ક્ષેત્રને ટેકો આપ્યા વિના વ્યાજદર વધારાને રોકવાનો નિર્ણય CPI પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. બેંક હવે FY27 માટે ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) ની સરેરાશ કિંમત $90 થી વધારીને $95 પ્રતિ બેરલ રહેવાનો અંદાજ લગાવી રહી છે. તેવી જ રીતે, Crisil Intelligence એ પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષને મુખ્ય ઉર્જા આંચકા તરીકે ટાંકીને FY27 માટે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ (Brent Crude Oil) નો અંદાજ અગાઉના $82-87 થી સુધારીને $90-95 પ્રતિ બેરલ કર્યો છે. આ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે FY27 માં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર ઘટીને 6.6% અને ગ્રાહક ભાવ ફુગાવો સરેરાશ 5.1% થવાની ધારણા છે.
વિરોધાભાસી મંતવ્યો અને સ્ટેગફ્લેશનની ચિંતાઓ
જ્યારે Standard Chartered રેપો રેટમાં વધારાની અપેક્ષા રાખે છે, ત્યારે India Ratings and Research નું અનુમાન છે કે RBI FY27 દરમિયાન રેપો રેટ 5.25% પર જાળવી રાખશે, કારણ કે ફુગાવો સેન્ટ્રલ બેંકની લક્ષ્યાંક શ્રેણીમાં રહેશે. આ સંસ્થા FY27 માટે GDP વૃદ્ધિ 6.7% અને છૂટક ફુગાવાને 4.4% રહેવાનું અનુમાન લગાવે છે. જોકે, સ્ટેગફ્લેશન (Stagflation) અંગેની ચિંતાઓ વધી રહી છે, ખાસ કરીને એપ્રિલ 2026 માં WPI-આધારિત ફુગાવો 8.3% સુધી પહોંચ્યો છે, જે 42 મહિનામાં સૌથી વધુ છે. Systematix Institutional Research ચેતવણી આપે છે કે FY27 ના બીજા ભાગમાં CPI ફુગાવો 6-7% સુધી વધી શકે છે, જે RBI ના અંદાજિત 6.9% થી નીચે GDP વૃદ્ધિને ધીમી પાડી શકે છે. FY27 માં 10.4% GDP ના વેપાર ખાધ (Trade Deficit) માં વધારો, નબળા રૂપિયા સાથે મળીને, RBI ના નીતિગત નિર્ણયોને વધુ જટિલ બનાવે છે.
