ભારત સહિત ૫ દેશોએ WTO પાસે માંગ કરી છે કે પ્રોફેશનલ લાયકાતોને માન્યતા આપવા માટે ટેકનિકલ સહાય આપવામાં આવે. આનાથી વિકસતા દેશોમાં સર્વિસ એક્સપોર્ટ વધશે અને સ્કિલ્ડ પ્રોફેશનલ્સ માટે નોકરીની તકો વધશે.
ભારતે પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, નેપાળ અને કિર્ગીઝ રિપબ્લિક સાથે મળીને વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WTO) ના કમિટી ઓન ટ્રેડ એન્ડ ડેવલપમેન્ટમાં એક મહત્વનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રસ્તાવનો મુખ્ય હેતુ પ્રોફેશનલ લાયકાતોના મ્યુચ્યુઅલ રેકગ્નિશન માટે ટેકનિકલ સહાય મેળવવાનો છે.
ટ્રેડ બેરિયર્સ અને પડકારો
આઈટી (IT), હેલ્થકેર અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ વિદેશમાં કામ કરવા જાય ત્યારે તેમને વારંવાર લાંબી અને ખર્ચાળ સર્ટિફિકેશન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે. વિકસિત દેશોના કડક ડોમેસ્ટિક લાયસન્સિંગ નિયમો ઘણીવાર નોન-ટેરિફ બેરિયર તરીકે કામ કરે છે, જે ઉભરતા દેશોના ટેલેન્ટ માટે અવરોધ રૂપ છે.
શું બદલાશે?
જો WTO આ પ્રસ્તાવને તેમના 'ટેકનિકલ આસિસ્ટન્સ એન્ડ ટ્રેનિંગ પ્લાન'માં સામેલ કરે, તો સભ્ય દેશોને તેમના લાયસન્સિંગ સિસ્ટમને ઇન્ટરનેશનલ બેન્ચમાર્ક સાથે મેચ કરવામાં મદદ મળશે. આનું અંતિમ લક્ષ્ય 'મ્યુચ્યુઅલ રેકગ્નિશન એરેન્જમેન્ટ્સ' (MRAs) તૈયાર કરવાનું છે, જેથી એક દેશની ડિગ્રી કે લાયસન્સને બીજો દેશ સત્તાવાર માન્યતા આપી શકે.
આર્થિક અસરો અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
આ પગલું ભારતની સર્વિસ એક્સપોર્ટ ક્ષમતાને મોટો વેગ આપી શકે છે, કારણ કે ભારતીય કંપનીઓ માટે વિદેશમાં ટેલેન્ટ તૈનાત કરવાનો ખર્ચ ઘટશે. જોકે, રોકાણકારોએ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે WTO ની વાટાઘાટો ઘણી ધીમી હોય છે અને તેમાં તાત્કાલિક પરિણામો મળવા મુશ્કેલ છે. સાથે જ, પ્રોફેશનલ માર્કેટ ખૂલવાથી ભારતીય કંપનીઓને ઘરઆંગણે પણ વિદેશી સ્પર્ધકોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.