ભારત સરકારે મોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં ક્રાંતિ લાવવા માટે **₹62,500 કરોડની** નવી સ્કીમ જાહેર કરી છે. આ યોજનાનો હેતુ ભારતને માત્ર એસેમ્બલી હબમાંથી બદલીને સ્માર્ટફોન બનાવનાર ગ્લોબલ પાવરહાઉસ બનાવવાનો છે.
ભારત સરકારે મોબાઈલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (MPMS) ને સત્તાવાર રીતે મંજૂરી આપી છે. આ મહત્વાકાંક્ષી યોજના FY 2026-27 થી FY 2030-31 સુધી એટલે કે આગામી 5 વર્ષ માટે અમલી રહેશે. અત્યાર સુધી ભારત માત્ર ઈલેક્ટ્રોનિક્સ માટે એસેમ્બલી હબ તરીકે જાણીતું હતું, પરંતુ હવે સરકાર સ્થાનિક R&D અને ઈન્ડિજિનિયસ સ્માર્ટફોન બ્રાન્ડ્સ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
ઇન્સેન્ટિવ્સનું ગણિત
આ યોજના હેઠળ મેન્યુફેક્ચરર્સને તેમના વેચાણ પર 2.25% થી 5% સુધીનું બેઝ ઇન્સેન્ટિવ મળશે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક સ્તરે કમ્પોનન્ટ્સ મેળવવા બદલ વધારાનું 1.5% સબસિડી અને ભારતીય ડિઝાઈન તથા R&D માં રોકાણ કરવા માટે વધારાનું 3% પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. સરકારને અપેક્ષા છે કે આ નીતિથી 2031 સુધીમાં કુલ ઉત્પાદન ₹39 લાખ કરોડ સુધી પહોંચશે અને 60,000 નવી નોકરીઓનું સર્જન થશે.
પાત્રતા અને પડકારો
આ સ્કીમનો લાભ લેવા માટે કંપનીનું 2025-26 ના નાણાકીય વર્ષમાં ન્યૂનતમ ટર્નઓવર ₹10,000 કરોડ હોવું જરૂરી છે. આ ઊંચા ક્રાઈટેરિયા પાછળનો હેતુ મજબૂત કંપનીઓને જ આમાં સામેલ કરવાનો છે. જોકે, માર્કેટમાં Samsung, Xiaomi, Vivo અને Apple જેવી દિગ્ગજ ગ્લોબલ બ્રાન્ડ્સ સામે ટકવું એ સ્થાનિક કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
સરકારને આશા છે કે 2027 ના મધ્ય સુધીમાં ભારતની પોતાની એક શક્તિશાળી મોબાઈલ બ્રાન્ડ ઉભરી આવશે. રોકાણકારોએ હવે તે જોવું રહ્યું કે કઈ કંપનીઓ આ ઇન્સેન્ટિવ્સનો લાભ ઉઠાવીને ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જીતી શકે છે.