કેન્દ્ર સરકારે **₹60,000 કરોડ**ની PM SETU સ્કીમ લોન્ચ કરી છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ હબ-એન્ડ-સ્પોક મોડેલ દ્વારા **1,000** ITI ને આધુનિક બનાવવામાં આવશે. ખાનગી ભાગીદારી દ્વારા આ સ્કીમ વોકેશનલ ટ્રેનિંગને ઈન્ડસ્ટ્રીની જરૂરિયાત મુજબ તૈયાર કરવા પર ભાર મૂકશે.
કેન્દ્ર સરકારે 'પ્રધાનમંત્રી સ્કિલિંગ એન્ડ એમ્પ્લોયબિલિટી ટ્રાન્સફોર્મેશન થ્રુ અપગ્રેડેડ ITIs' (PM SETU) સ્કીમની શરૂઆત કરી છે. આ ₹60,000 કરોડનો મોટો પ્રોજેક્ટ દેશભરની 1,000 સરકારી ITI ને વર્લ્ડ ક્લાસ બનાવવાનો લક્ષ્ય રાખે છે, જેથી યુવાનોને આધુનિક ઉદ્યોગો માટે તૈયાર કરી શકાય.
PM SETU નું માળખું (Structure)
આ સ્કીમ 'હબ-એન્ડ-સ્પોક' મોડેલ પર કામ કરશે, જેમાં 200 સેન્ટ્રલ હબ બનાવવામાં આવશે જે 800 સ્પોક ઈન્સ્ટિટ્યૂટને સપોર્ટ કરશે. ફંડિંગમાં કેન્દ્ર સરકારનો હિસ્સો 50%, રાજ્ય સરકારનો 33% અને ખાનગી ભાગીદારોનો 17% રહેશે. મેનેજમેન્ટ માટે સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV) બનશે, જેમાં ખાનગી કંપનીઓનો હિસ્સો 51% અને સરકારનો 49% રહેશે.
ખાનગી ભાગીદારી સામેના પડકારો
આ સ્કીમમાં એક મોટો ટ્વિસ્ટ છે; SPV ને 'નોટ-ફોર-પ્રોફિટ' ધોરણે ચલાવવામાં આવશે. આથી, ખાનગી કંપનીઓ અહીંથી નફો કે ડિવિડન્ડ મેળવી શકશે નહીં. સરકારનો વિશ્વાસ છે કે મોટી ઈન્ડસ્ટ્રીઝ અહીં જોડાઈને પોતાનું 'જોબ-રેડી' ટેલેન્ટ તૈયાર કરી શકશે, જેનાથી કંપનીઓના ટ્રેનિંગ ખર્ચમાં ઘટાડો થશે. સફળતાનો મોટો આધાર ઈન્સ્ટ્રક્ટરની ક્વોલિટી અને ઈક્વિપમેન્ટના મેઈન્ટેનન્સ પર રહેશે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આગામી સમયમાં, સરકાર કેવી રીતે મેનેજમેન્ટને ખાનગી હાથોમાં સોંપે છે તે જોવું રહ્યું. ઉપરાંત, કેન્દ્ર અને રાજ્ય વચ્ચે ફંડિંગનું તાલમેલ અને 5 વર્ષમાં 20 લાખ યુવાનોને ટ્રેનિંગ આપવાનું લક્ષ્ય કેટલું સિદ્ધ થાય છે તેના પર બજારની નજર રહેશે.