ભારત હવે સધર્ન ઇન્ડિયન ઓશન ફિશરીઝ એગ્રીમેન્ટ (SIOFA) નું ફુલ મેમ્બર બની ગયું છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય માછીમારી ઉદ્યોગ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં બિઝનેસ કરવાની નવી તકો ખુલી છે, જોકે અહીં મોટા રોકાણ અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાના પડકારો પણ રહેલા છે.
માછીમારી ક્ષેત્રે ભારતની નવી રણનીતિ
ભારતનું SIOFA માં સામેલ થવું એ દેશની મેરીટાઇમ ઇકોનોમિક સ્ટ્રેટેજીમાં મોટો વળાંક છે. અત્યાર સુધી ભારત માત્ર એક સહયોગી દેશ તરીકે હતું, પરંતુ હવે સંપૂર્ણ સભ્ય બનવાથી ભારતને આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં ઊંડા દરિયાઈ સંસાધનોના ઉપયોગ માટે અધિકારિક મંજૂરી મળી છે. અત્યાર સુધી આપણો માછીમારી ઉદ્યોગ ફક્ત કિનારાના વિસ્તારો સુધી જ સીમિત હતો, પરંતુ હવે સ્ક્વિડ (Squid), ટૂથફિશ (Toothfish) અને આલ્ફોન્સિનો (Alfonsino) જેવી કિંમતી પ્રજાતિઓ પકડવી સરળ બનશે.
રોકાણ અને ઓપરેશનલ પડકારો
આ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવો સરળ નથી. આ માટે આધુનિક અને મોટા ડીપ-સી ટ્રોલર્સ પાછળ ભારે કેપિટલ (Capital) ખર્ચ કરવો પડશે. આ જહાજો પાસે લાંબા સમય સુધી દરિયામાં રહેવાની ક્ષમતા અને અત્યાધુનિક કોલ્ડ-ચેઈન ફેસિલિટી હોવી અનિવાર્ય છે, જેથી માછલીઓની ગુણવત્તા જળવાઈ રહે.
વૈશ્વિક સ્પર્ધા અને નિયમો
હિંદ મહાસાગરના આ વિસ્તારમાં પહેલેથી જ ચીન, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોનું વર્ચસ્વ છે. ભારતીય કંપનીઓએ તેમની કાર્યક્ષમતા અને સ્કેલ સાબિત કરવો પડશે. આ ઉપરાંત, SIOFA ના સખત નિયમો અને 'હાઈ સીઝ બોર્ડિંગ એન્ડ ઇન્સ્પેક્શન' સ્કીમ હેઠળ પર્યાવરણીય પાલન કરવું પડશે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કંપનીઓ માટે રેગ્યુલેટરી મુશ્કેલીઓ ઉભી કરી શકે છે.
આગામી સમય માટે શું મહત્વનું?
રોકાણકારોએ જોવું પડશે કે સરકાર આ ટ્રાન્ઝિશન માટે કઈ પોલિસી લાવે છે. ડીપ-સી વેસલ્સ ખરીદવા માટે સબસિડી અને પોર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું નિર્માણ એ આ બિઝનેસની સફળતા માટે મહત્વના ફેક્ટર સાબિત થશે.