નાણાકીય વર્ષ **FY 2025-26** માં ભારત અને જાપાન વચ્ચેની વેપાર ખાધ વધીને **$15.4 અબજ** થઈ ગઈ છે. કુલ દ્વિપક્ષીય વેપાર **$27.47 અબજ** સુધી પહોંચવા છતાં, નોન-ટેરિફ બેરિયર્સ અને ફાર્મા સેક્ટરમાં કડક નિયમો ભારતીય નિકાસકારો માટે મોટા અવરોધ બની રહ્યા છે.
વેપારના આંકડા અને પડકારો
ભારત અને જાપાન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારમાં 9.18% નો વધારો નોંધાયો છે, જે આ વર્ષે $27.47 અબજ રહ્યો છે. જોકે, આ આંકડા પાછળ એક મોટી ચિંતા એ છે કે ભારતની વેપાર ખાધ વધીને $15.4 અબજ થઈ ગઈ છે. કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલના નેતૃત્વમાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ અત્યારે ટોક્યોની મુલાકાતે છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આ વેપાર અસંતુલનને દૂર કરવાનો છે.
નોન-ટેરિફ બેરિયર્સની અસર
FICCI ના પ્રમુખ અનંત ગોએન્કાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મુખ્ય સમસ્યા જાપાનના જટિલ નિયમનકારી માળખામાં છે. ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ માટે ત્યાંની સ્થાનિક નોંધણી પ્રક્રિયા (Registration Process) અત્યંત કઠિન છે. આ નોન-ટેરિફ અવરોધો એટલે કે ટેક્સ સિવાયના એવા નિયમો, જે ભારતીય માલને જાપાની બજારમાં પ્રવેશતા અટકાવે છે. ઉપરાંત, જાપાનમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનો પ્રત્યેનો આગ્રહ પણ ભારતીય નિકાસકારો માટે એક અદ્રશ્ય અવરોધ સમાન છે.
શું છે નવી વ્યૂહરચના? (India-Japan for Africa)
આ મુશ્કેલીઓને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત અને જાપાન હવે 'આફ્રિકા' તરફ નજર દોડાવી રહ્યા છે. FICCI અને અન્ય ઉદ્યોગ જૂથો એક નવી ભાગીદારી પર કામ કરી રહ્યા છે, જેમાં જાપાનનું ટેકનોલોજી અને ફાઇનાન્સ તથા ભારતની ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ આફ્રિકન બજારોમાં રોકાણ કરવા માટે કરવામાં આવશે. આનાથી ભારતીય કંપનીઓ જાપાનના કડક નિયમોમાંથી બચીને નવા ક્ષેત્રોમાં વિકાસ કરી શકશે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
આગામી સમયમાં રોકાણકારોએ ફાર્મા સેક્ટરના રજિસ્ટ્રેશન નિયમોમાં થતા ફેરફારો, સ્ટીલ સેક્ટરમાં નવી પ્રોક્યોરમેન્ટ ડીલ્સ અને આફ્રિકા પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ. આ પગલાં જ નક્કી કરશે કે ભારત પોતાની વેપાર ખાધ ઘટાડી શકશે કે કેમ.