Whalesbook
જાન્યુઆરી ફુગાવો 2.4% પર, પણ ડેટામાં નવી અનિશ્ચિતતા:
ભારતીય અર્થતંત્ર માટે જાન્યુઆરી મહિનાના ફુગાવાના આંકડા 2.4% રહેવાની ધારણા છે. આ આંકડો ડિસેમ્બરના 1.33% કરતાં ઊંચો છે અને RBIના 2-6% ના લક્ષ્યાંક સ્તરની અંદર આવે છે. પરંતુ, આ વખતે મોંઘવારીના આંકડાઓને નવા CPI (Consumer Price Index) સિરીઝના કારણે એક અલગ જ દ્રષ્ટિકોણથી જોવામાં આવી રહ્યા છે. આ નવો સિરીઝ, જેનો બેઝ યર 2024 છે, તેમાં સૌથી મોટો ફેરફાર ખાદ્ય પદાર્થો (Food and Beverages) ના વજનમાં ઘટાડો છે, જે અગાઉ લગભગ 46% થી ઘટાડીને હવે લગભગ 37% કરી દેવાયો છે. આ ફેરફાર 2023-24 ના હાઉસહોલ્ડ કન્ઝમ્પશન એક્સપેન્ડિચર સર્વે (Household Consumption Expenditure Survey) પર આધારિત છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં થતી મોટી વધઘટને કારણે CPI માં આવતી અસ્થિરતા ઘટાડવાનો છે.
નવા CPI સિરીઝની અસરો અને RBIની મૂંઝવણ:
આ નવા CPI સિરીઝમાં ઘરભાડા (Housing) જેવા ઘટકોનું વજન વધારીને 17.66% કરવામાં આવ્યું છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફેરફાર માંગ આધારિત મોંઘવારીના દબાણને છુપાવી શકે છે. જાન્યુઆરી મહિનામાં સોના (Gold) માં 13% અને ચાંદી (Silver) માં 19% સુધીનો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જે ભાવ સ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવે છે. આ ડેટા સિરીઝમાં થયેલા ફેરફારને કારણે ઘણા અર્થશાસ્ત્રીઓએ પોતાના અનુમાનોમાં પણ મોટી રેન્જ 1.40% થી 3.10% સુધીની દર્શાવી છે. Standard Chartered જેવી સંસ્થાઓ માને છે કે નવું વેઇટેજ કદાચ ઓછું વોલેટાઈલ ચિત્ર રજૂ કરશે, પરંતુ તે વાસ્તવિક દબાણને ઓછું દર્શાવી શકે છે. RBI, જે 4% CPI ફુગાવાનું લક્ષ્ય રાખે છે, તેના માટે આ નવા સિગ્નલોનું અર્થઘટન કરવું એક પડકાર બની રહેશે. જૂની સિરીઝ 2011-12 ના વપરાશ પેટર્ન પર આધારિત હતી, જે હવે અપડેટ કરવામાં આવી છે. નવા સિરીઝમાં ઇ-કોમર્સ અને ડિજિટલ સેવાઓ જેવી વસ્તુઓનો પણ સમાવેશ કરાયો છે.
ડેટાની અસ્પષ્ટતા અને સંભવિત જોખમો:
ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં થતી વધઘટના પ્રભાવને ઘટાડવાથી, નવો CPI સિરીઝ ફુગાવાનું સ્થિર ચિત્ર રજૂ કરી શકે છે, જે વાસ્તવિકતા કરતાં ઓછો હોઈ શકે છે. જો ખરેખર ફુગાવો વધશે અને નવો CPI તેને સચોટ રીતે કેપ્ચર નહીં કરી શકે, તો RBI સમયસર પગલાં લેવામાં ધીમી પડી શકે છે, જેનાથી ભાવ વધારાનું દબાણ વધી શકે છે. આ ઉપરાંત, ઘરભાડા જેવા ઘટકો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી તાત્કાલિક માંગના દબાણને બદલે અન્ય પરિબળોનો પ્રભાવ વધી શકે છે. જાન્યુઆરીમાં સોના-ચાંદીમાં થયેલા મોટા ઉછાળા બાદ ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં તે 10% સુધી ઘટ્યા છે. વૈશ્વિક સ્તરે પણ IMF દ્વારા 2026 માટે 3.8% નો ફુગાવાનો દર અનુમાનિત છે, જે ચિંતાનો વિષય રહેશે. ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને સપ્લાય ચેઇનના મુદ્દાઓને કારણે કોમોડિટીના ઊંચા ભાવ ભારતીય ફુગાવા પર દબાણ જાળવી રાખી શકે છે.
આગળ શું?
હવે વિશ્લેષકો નવા CPI ના ઘટકો પર ઝીણવટભરી નજર રાખશે જેથી અંતર્ગત ફુગાવાના દબાણના સંકેતો શોધી શકાય. જાન્યુઆરી માટે 1.25% રહેવાની ધારણા ધરાવતો હોલસેલ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (WPI) પણ એક પૂરક દ્રષ્ટિકોણ પ્રદાન કરશે. RBIના આગામી મોનેટરી પોલિસીના નિર્ણયો આ નવા ફુગાવાના ડેટાના અર્થઘટન પર ભારે આધાર રાખશે. હાલમાં, RBIનો રેપો રેટ 5.25% છે. આ બધા પરિબળો વચ્ચે, મોંઘવારીના આંકડાઓનું સચોટ મૂલ્યાંકન અને ભાવ સ્થિરતા જાળવી રાખવી એ RBI માટે એક મુખ્ય કાર્ય બની રહેશે.