ભારતના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં સતત નવમા અઠવાડિયે તેજી જોવા મળી છે. ૨૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના અંતે રિઝર્વ વધીને ઓલ-ટાઈમ હાઈ એવા **$740.8 અબજ** પર પહોંચ્યું છે, જે RBI ની મજબૂત રણનીતિનું પરિણામ છે.
રેકોર્ડબ્રેક ઉછાળો અને આંકડા
માત્ર એક અઠવાડિયામાં જ ફોરેક્સ રિઝર્વમાં $11.47 અબજનો જબરદસ્ત વધારો નોંધાયો છે. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ RBI દ્વારા લેવામાં આવેલા વ્યૂહાત્મક પગલાં છે. જૂન ૨૦૨૬થી સેન્ટ્રલ બેંકે ખાસ ડૉલર-રૂપી સ્વેપ અને NRI ડિપોઝિટ સ્કીમ્સ દ્વારા કુલ $136 અબજથી વધુનું ભંડોળ એકત્ર કર્યું છે.
રિઝર્વનું માળખું
આ વધારો માત્ર ડૉલર પૂરતો મર્યાદિત નથી. ફોરેન કરન્સી એસેટ્સ (જેમાં બ્રિટિશ પાઉન્ડ, જાપાનીઝ યેન અને યુરોનો સમાવેશ થાય છે) $9.337 અબજ વધીને $600.67 અબજ થઈ ગઈ છે. સાથે જ, RBI પાસે રહેલા સોનાના ભંડારનું મૂલ્ય પણ $2.191 અબજ વધીને $116.409 અબજ સુધી પહોંચ્યું છે.
શું છે જોખમો અને પડકારો?
નિષ્ણાતોના મતે, આ ભંડાર એક મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડે છે પરંતુ તે મફત નથી. RBI એ આ સ્વેપ સુવિધાઓ માટે હેજિંગ કોસ્ટ (Hedging Cost) ચૂકવવો પડે છે. વૈશ્વિક વ્યાજ દરો ઊંચા હોવાથી આ ડોલર ઇનફ્લો જાળવી રાખવો મોંઘો પડી રહ્યો છે. ઉપરાંત, જો ભવિષ્યમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવે, તો ડોલરનો આઉટફ્લો વધી શકે છે, જે રૂપિયા પર ફરીથી દબાણ લાવી શકે છે.