ગ્લોબલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસ ફર્મ Morgan Stanley એ ભારતના નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) માટે GDP ગ્રોથના અનુમાનને 6.2% થી વધારીને 6.7% કરી દીધું છે. આ સુધારાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ફર્મે હવે FY27 માટે ક્રૂડ ઓઈલનો સરેરાશ ભાવ $87.5 પ્રતિ બેરલ રહેવાની ધારણા વ્યક્ત કરી છે, જે અગાઉના $95ના અંદાજ કરતાં ઓછો છે. જોકે, આ ઉચ્ચ એકંદર અંદાજ છતાં, ફર્મનું વિશ્લેષણ જૂન 2026 ક્વાર્ટર માટે વાર્ષિક **6.5%**ના ગ્રોથમાં સંભવિત ઘટાડો દર્શાવે છે, જે ઊંચા કોમોડિટી ભાવો અને ચાલી રહેલી સપ્લાય ચેઇન અવરોધોથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, વૈશ્વિક આર્થિક પરિદ્રશ્ય અનિશ્ચિત છે. IMF એ 2026 માટે વૈશ્વિક ગ્રોથનો અંદાજ ઘટાડીને 3.1% કર્યો છે, જ્યારે OECD એ 2.9% નો અંદાજ મૂક્યો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ ઊર્જા બજારો અને સપ્લાય ચેઇનને અસર કરી રહ્યો છે, જે વૈશ્વિક માંગ માટે નોંધપાત્ર અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી રહ્યો છે. આ સંઘર્ષને કારણે તાજેતરમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent crude)ના ભાવ $120 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા હતા.
અન્ય અગ્રણી સંસ્થાઓના મતે, IMF એ FY27 માટે 6.5% ગ્રોથનો અંદાજ આપ્યો છે, વર્લ્ડ બેંક 6.6%, UN એ 2026 માટે 6.4% અને મૂડીઝ (Moody's) એ 6.0% નો અંદાજ વ્યક્ત કર્યો છે. આ વિવિધ અનુમાનો વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં રહેલી અનિશ્ચિતતાઓને ઉજાગર કરે છે.
દેશી પરિપ્રેક્ષ્યમાં, ગ્રામીણ માંગ મજબૂત રહી છે, જે શહેરી માંગ કરતાં વધુ ઝડપથી વધી રહી છે, જે સારા પાક અને સ્થિર ભાવોને કારણે ખરીદ શક્તિમાં વધારો થયો છે. જોકે, અલ નીનો (El Niño)ની વિકસતી પરિસ્થિતિઓ પાકના ઉત્પાદન અને ખેડૂતોની આવક માટે મોટો ખતરો ઉભો કરે છે. અલ નીનો સામાન્ય રીતે ભારતમાં ઓછો વરસાદ અને વધુ ગરમી લાવે છે, જે ચોખા અને ઘઉં જેવા પાકોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જેના પરિણામે ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ વધે અને ગ્રામીણ ગ્રોથ ધીમો પડી શકે છે.
આ ઉપરાંત, ભારત-યુએસ વેપાર કરાર (India-US trade deal)માં USTR સેક્શન 301 તપાસને કારણે જટિલતાઓ ઊભી થઈ છે, જે વેપારી લાભોમાં વિલંબ કરી શકે છે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) FY27 દરમિયાન વ્યાજ દરો સ્થિર રાખવાની અપેક્ષા છે. આ નિર્ણય ગ્રોથની જરૂરિયાતો અને સપ્લાય અવરોધોથી ઊભા થતા ફુગાવાના જોખમો વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે લેવાઈ શકે છે. FY28 માટે, કેટલાક વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખે છે કે જો ફુગાવો 5% થી ઉપર રહેશે તો 0.25% ના બે વધારા સાથે વ્યાજ દરમાં થોડો વધારો થઈ શકે છે.
વધેલા અંદાજ છતાં, નોંધપાત્ર જોખમો યથાવત છે. જો પશ્ચિમ એશિયામાં અસ્થિરતાને કારણે તેલના ભાવ ઊંચા રહે, તો ભારતનો ગ્રોથ નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત થઈ શકે છે કારણ કે પરિવારો અને વ્યવસાયો પર ખર્ચનો બોજ વધશે. અલ નીનોને કારણે નબળું ચોમાસું કૃષિ ક્ષેત્રને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જે હાલમાં આર્થિક વૃદ્ધિનું મુખ્ય ચાલકબળ છે. Morgan Stanley ના એક દૃશ્ય મુજબ, જો ક્રૂડ ઓઈલનો સરેરાશ ભાવ $120 પ્રતિ બેરલ રહે તો ભારતનો GDP ગ્રોથ ઘટીને 6.1-6.2% થઈ શકે છે.
Morgan Stanley એ FY28 માટે ભારતનો GDP ગ્રોથ 7% રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો છે, જે સપ્લાય સમસ્યાઓ હળવી થતાં અને કોમોડિટીના ભાવ સ્થિર થતાં પ્રવૃત્તિ સામાન્ય થવાની અપેક્ષા રાખે છે.
