વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે ચીન સાથેના આર્થિક સંબંધોને ફરીથી સામાન્ય બનાવવાના સંકેત આપ્યા છે. FY26માં ભારતનો ચીન સાથેનો વેપાર ખાધ (Trade Deficit) **$112 અબજ**ને પાર કરી ગયો છે, જે રોકાણકારો અને સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
વેપાર સંબંધોમાં બદલાતી સ્થિતિ
વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત ચીન સાથે આર્થિક સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટે સકારાત્મક છે, પરંતુ આ માત્ર સંતુલિત વેપારની શરતો પર જ શક્ય છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં બ્રિક્સ (BRICS) સમિટ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે થયેલી ચર્ચા આ દિશામાં એક મહત્વનું પગલું માનવામાં આવે છે.
વધતી જતી વેપાર ખાધની ચિંતા
વર્ષ 2025-26ના નાણાકીય વર્ષમાં ભારત અને ચીન વચ્ચેની વેપાર ખાધ $112.16 અબજ સુધી પહોંચી ગઈ છે. માત્ર 2026ના પ્રથમ ત્રણ ક્વાર્ટરમાં જ આ ખાધ $105.93 અબજ નોંધાઈ છે. કુલ દ્વિપક્ષીય વેપાર $151.10 અબજ હોવા છતાં, ચીની આયાત પર ભારતની વધતી નિર્ભરતા એક મોટું આર્થિક જોખમ છે.
સરકારની શરતો અને વ્યૂહરચના
સરકારનું વલણ સ્પષ્ટ છે: વેપાર ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે ભારતીય ઉદ્યોગોને સમાન તક મળે. આ માટે 'આત્મનિર્ભર ભારત' પહેલ હેઠળ સરકાર સપ્લાય ચેઈનમાં વિવિધતા લાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. ચીની માલ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે વૈકલ્પિક વૈશ્વિક ભાગીદારો શોધવાની પ્રક્રિયા પણ તેજ કરવામાં આવી છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને મશીનરી જેવા સેક્ટર્સ જે ચીની આયાત પર વધુ નિર્ભર છે, તેમણે સાવધ રહેવાની જરૂર છે. સરકારી નીતિઓમાં કોઈ પણ ફેરફાર અથવા વિદેશી રોકાણના નિયમોમાં બદલાવ સીધી રીતે કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનને અસર કરી શકે છે. આગામી સમયમાં કંપનીઓના એક્સચેન્જ ફાઇલિંગ્સ અને સરકારી ટ્રેડ પોલિસી પર નજર રાખવી રોકાણકારો માટે અનિવાર્ય છે.