જૂન 2026 ના અંતે ભારતનું કુલ વિદેશી દેવું વધીને **$778.2 અબજ** પર પહોંચ્યું છે. માર્ચ મહિનાની સરખામણીમાં તેમાં **$15.4 અબજ** નો વધારો નોંધાયો છે, જોકે દેવા-થી-જીડીપી (Debt-to-GDP) રેશિયોમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે.
દેવાની સ્થિતિ અને RBI નો રિપોર્ટ
Reserve Bank of India (RBI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા લેટેસ્ટ આંકડા મુજબ, જૂન 2026 ના ક્વાર્ટરમાં દેશનું કુલ વિદેશી દેવું વધીને $778.2 અબજ નોંધાયું છે. વૈશ્વિક લિક્વિડિટી અને ક્રેડિટ પેટર્નમાં ફેરફારને કારણે દેવાના આંકડામાં $15.4 અબજ નો ઉછાળો આવ્યો છે. રાહતની વાત એ છે કે, દેવા-થી-જીડીપી (Debt-to-GDP) રેશિયો જે અગાઉ 20.9% હતો, તે ઘટીને 20.8% પર આવી ગયો છે, જે દર્શાવે છે કે આર્થિક વૃદ્ધિ દેવાના ભારણને પહોંચી વળવા માટે સક્ષમ છે.
શોર્ટ-ટર્મ લિક્વિડિટીનું દબાણ
ડેટા દર્શાવે છે કે એક વર્ષ કે તેથી ઓછી મુદતનું દેવું કુલ દેવાના 19.7% જેટલું થયું છે, જે માર્ચમાં 19.6% હતું. ખાસ કરીને, વિદેશી હૂંડિયામણના ભંડાર (Forex Reserves) ની સામે ટૂંકા ગાળાના દેવાનો રેશિયો વધીને 23% થયો છે, જે પહેલા 21.6% હતો. આ લિક્વિડિટી પ્રેશર વધવાનો સંકેત આપે છે, જોકે ઐતિહાસિક ધોરણો મુજબ તે હજુ પણ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
કરન્સી અને દેવાનું માળખું
ભારતના કુલ દેવામાં અમેરિકન ડોલરનું વર્ચસ્વ 54.8% છે, જ્યારે રૂપિયો-આધારિત દેવું 29.8% છે. બાકીના દેવામાં જાપાનીઝ યેન, યુરો અને SDR નો સમાવેશ થાય છે. ડોલરના ભાવમાં થયેલા ફેરફારને કારણે $0.9 અબજ નો ફાયદો થયો હતો; જો આ વેલ્યુએશન અસર ન હોત, તો દેવામાં કુલ વધારો $16.4 અબજ રહ્યો હોત.
પેમેન્ટ કેપેસિટી અને આઉટલુક
દેશની દેવું ચૂકવવાની ક્ષમતા (Debt Servicing Cost) સતત 5.6% પર જળવાઈ રહી છે, જે આર્થિક સ્થિરતાનું પ્રમાણ આપે છે. આગામી સમયમાં ફોરેક્સ રિઝર્વનું સ્તર અને રૂપિયાની ચાલ રોકાણકારો માટે સૌથી મહત્વના ફેક્ટર બની રહેશે.