ભારતના **52%** વિસ્તારમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ચોમાસાના વિદાય સાથે ખેતી અને ખાસ કરીને ડાંગરના ઉત્પાદન પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, જેની સીધી અસર રૂરલ ડિમાન્ડ અને RBI ની પોલિસી પર પડી શકે છે.
દેશના 52.5% વિસ્તારમાં હાલમાં મોઇશ્ચર સ્ટ્રેસ (ભેજની અછત) જોવા મળી રહી છે, જે IIT ગાંધીનગરના ઈન્ડિયા ડ્રાઉટ મોનિટરના 16 સપ્ટેમ્બરના ડેટા મુજબ છે. માત્ર એક મહિના પહેલા આ આંકડો 38.9% હતો, જે સ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
ખેતી પર અસર અને આર્થિક જોખમ
ખાસ કરીને કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્રપ્રદેશ જેવા કૃષિપ્રધાન રાજ્યોમાં જમીનમાં ભેજની ભારે અછત છે. સરકારી આંકડા મુજબ ડાંગરના વાવેતરમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ 17 લાખ હેક્ટરનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ખેતીની આવક ઘટવાથી FMCG કંપનીઓ અને ગ્રામીણ વપરાશમાં મંદી આવવાની ભીતિ છે.
મોંઘવારી અને RBI નું વલણ
ખોરાક ચીજોના ભાવમાં વધારો થવાથી રિટેલ ફૂડ ઇન્ફ્લેશન વધી શકે છે. CPI (Consumer Price Index) માં ફૂડનું ભારણ મોટું હોવાથી, જો મોંઘવારી વધશે તો RBI વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરવામાં સાવચેતી રાખી શકે છે અને લાંબા સમય સુધી વ્યાજદર ઊંચા રાખવા મજબૂર બની શકે છે.
રવિ પાક માટે એલાર્મ
એલ નિનો (El Niño) ની અસર 2027 સુધી રહેવાની શક્યતા છે, જે આવનારા રવિ પાક માટે મોટું જોખમ છે. ભારતના 55% થી 60% ખેતીલાયક વિસ્તાર હજુ પણ વરસાદ પર નિર્ભર હોવાથી, આ સમયગાળામાં સરકાર દ્વારા નિકાસ નિયંત્રણો જેવા સપ્લાય-સાઇડના પગલાં ભરવામાં આવી શકે છે, જેના પર રોકાણકારોએ બાજ નજર રાખવી જરૂરી છે.