ભારતમાં બેંકો અને ધિરાણકર્તાઓ હવે નવા ગ્રાહકોને બદલે જૂના ગ્રાહકો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ઓવર-લેવરેજ્ડ (વધુ પડતું દેવું ધરાવતા) બોરોઅર્સની સંખ્યા વધીને **15%** થઈ ગઈ છે, જ્યારે નવા બોરોઅર ગ્રોથમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.
ભારતીય ક્રેડિટ સિસ્ટમમાં પડકાર
ભારતની ફોર્મલ ક્રેડિટ સિસ્ટમમાં વૃદ્ધિ ધીમી પડી રહી છે. તાજેતરના TransUnion CIBIL અભ્યાસ મુજબ, પાત્ર વસ્તીમાં ક્રેડિટ-એક્ટિવ ગ્રાહકોનો હિસ્સો 2017માં 11% હતો જે વધીને 2026 સુધીમાં 28% થયો છે. જોકે, આ વૃદ્ધિ દર 2017-2019માં 14% હતો, જે ઘટીને 2024-2026ના સમયગાળામાં 9% થઈ ગયો છે.
ઓવર-લેવરેજ્ડ બોરોઅર્સમાં વધારો
નાણાકીય સંસ્થાઓ માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે ઓવર-લેવરેજ્ડ ગ્રાહકોની સંખ્યા વધી રહી છે. અભ્યાસ દર્શાવે છે કે FY26 સુધીમાં આવા બોરોઅર્સનું પ્રમાણ 15% સુધી પહોંચી ગયું છે, જે FY24માં **18%**ની ટોચ પર હતું. આ ટ્રેન્ડ યુવા બોરોઅર્સમાં વધુ જોવા મળી રહ્યો છે.
જૂના ગ્રાહકો પર ફોકસ
ધિરાણકર્તાઓ માટે નવા ગ્રાહકોને સિસ્ટમમાં લાવવાનું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. 'ન્યૂ-ટુ-ક્રેડિટ' વ્યક્તિઓનો રિટેલ લોન ઓરિજિનેશનમાં ફાળો 2017માં 32% હતો, જે 2026 સુધીમાં ઘટીને માત્ર 13% થઈ ગયો છે. આ દર્શાવે છે કે બેંકિંગ સેક્ટર નવા ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાને બદલે જૂના ગ્રાહકો પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યું છે.
વપરાશ-આધારિત ક્રેડિટની માંગ
લોકોની ઉધાર લેવાની પેટર્નમાં પણ બદલાવ આવ્યો છે. પર્સનલ લોન, ક્રેડિટ કાર્ડ અને ડ્યુરેબલ ફાઇનાન્સિંગ જેવા વપરાશ-લક્ષી ક્રેડિટ પ્રોડક્ટ્સ રિટેલ બોરોઅર્સ માટે મુખ્ય પસંદગી બની ગયા છે. આ પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ કરતા એક્ટિવ બોરોઅર્સનો ટકાવારી 34% થી વધીને 51% થયો છે.
કોમર્શિયલ અને રિજનલ ક્રેડિટ ટ્રેન્ડ્સ
કોમર્શિયલ લેન્ડિંગમાં પણ સંકોચનના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે, જેમાં ક્રેડિટ-એક્ટિવ એન્ટરપ્રાઇઝિસનો હિસ્સો 2026 સુધીમાં 9% થઈ ગયો છે. ભૌગોલિક રીતે, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ અને બિહાર જેવા રાજ્યોમાં વૃદ્ધિ વધી છે, પરંતુ નવા વિસ્તારોમાં વિસ્તરણ માટે ધિરાણકર્તાઓએ કડક અંડરરાઇટિંગ ધોરણો જાળવવા પડશે.
જોકે, ફોર્મલ ફાઇનાન્સની એકંદર પહોંચ ઊંચી રહી છે, જેમાં 74% ક્રેડિટ-પાત્ર ભારતીયોએ 2017ના **35%**ની સરખામણીમાં ઓછામાં ઓછું એકવાર ફોર્મલ ક્રેડિટનો ઉપયોગ કર્યો છે.