ભારત સરકારે નેશનલ Research, Development and Innovation (RDI) સ્કીમ હેઠળ **₹7,131 કરોડ** ની મોટી ફાળવણીને મંજૂરી આપી છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લેબમાં થતા સંશોધનોને માર્કેટ-રેડી પ્રોડક્ટ્સમાં બદલવાનો છે.
સંશોધન ક્ષેત્રે મોટું રોકાણ
સરકારના સશક્ત જૂથ (Empowered Group of Secretaries) દ્વારા 8 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ લેવાયેલા આ નિર્ણયથી રિસર્ચ ક્ષેત્રે નવી ઊર્જા આવી છે. આ ફાળવણી નવેમ્બર 2025 માં જાહેર કરાયેલા ₹1 લાખ કરોડ ના મોટા સંશોધન કોર્પસનો એક હિસ્સો છે, જેનું સંચાલન Anusandhan National Research Foundation દ્વારા કરવામાં આવે છે.
કેવી રીતે કામ કરશે આ ફંડ?
આ યોજનામાં 14 અલ્ટરનેટિવ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ્સ (AIF) અને 5 ફોકસ્ડ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન્સની પસંદગી કરવામાં આવી છે. આ ફંડ્સ એવી ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે જે લેબના પ્રયોગોથી આગળ વધીને પ્રોટોટાઈપિંગ અને ટેસ્ટિંગના સ્ટેજ (TRL 4 અને તેથી વધુ) પર પહોંચી છે.
ખાનગી રોકાણની શરત
આ પ્રોજેક્ટની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે સરકારે 'મેચિંગ પ્રાઈવેટ કેપિટલ'ની શરત રાખી છે. એટલે કે, સરકાર જેટલો રૂપિયો આપશે, તેટલો જ ખાનગી સ્ત્રોતોમાંથી એકત્ર કરવો પડશે. આનાથી ટેક્સપેયર્સના પૈસા પર બોજ ઘટશે અને પ્રોજેક્ટ્સની ગુણવત્તા પણ સુધરશે.
પડકારો અને ભવિષ્ય
ડીપ-ટેક રિસર્ચમાં નિષ્ફળતાનું જોખમ ઘણું વધારે હોય છે અને પરિણામ મળવામાં સમય લાગે છે. જો આ 19 ફંડ મેનેજરો ખાનગી રોકાણકારોને આકર્ષવામાં સફળ નહીં થાય, તો સરકારી ભંડોળનો ઉપયોગ ધીમો પડી શકે છે. જોકે, ભારતની આયાતી ટેકનોલોજી પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે આ એક વ્યૂહાત્મક પગલું માનવામાં આવે છે.