ભારત અને ચીન વચ્ચેનો વેપાર ખાધ (Trade Deficit) ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં **$56 અબજ** પર પહોંચી ગયો છે. ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) બેટરી અને ઓટોમોબાઇલ પાર્ટ્સની આયાતમાં થયેલો તોતિંગ વધારો આ ખાધ પાછળનું મુખ્ય કારણ છે.
વધતી જતી નિર્ભરતાનું જોખમ
વાણિજ્ય મંત્રાલયના તાજા આંકડાઓ મુજબ, ચીનથી થતી આયાત નિકાસની સરખામણીમાં ઘણી ઝડપથી વધી રહી છે. જો આ જ ગતિ ચાલુ રહેશે, તો ભારત ગત વર્ષના $112 અબજના રેકોર્ડ ટ્રેડ ડેફિસિટને પણ પાર કરી જશે. આ સ્થિતિ ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
EV બેટરીમાં ચીનનો દબદબો
EV સેક્ટરમાં આયાતનું પ્રમાણ સૌથી વધુ છે. એપ્રિલથી ઓગસ્ટ વચ્ચે ચીનમાંથી થતી બેટરીની આયાત લગભગ બમણી થઈને $2.9 અબજ પર પહોંચી ગઈ છે. સરકાર PLI સ્કીમ દ્વારા મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ઘણી કંપનીઓ હજુ પણ ચીની સેલ્સ એસેમ્બલ કરવામાં જ વ્યસ્ત છે. રોકાણકારો માટે આ એક જોખમ છે, કારણ કે જો ભવિષ્યમાં ટ્રેડ પોલિસી બદલાય કે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાય, તો કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધી અસર પડી શકે છે.
અન્ય સેક્ટરમાં પણ અસર
માત્ર બેટરી જ નહીં, પરંતુ અન્ય વાહનોમાં પણ આયાતનું જોર વધ્યું છે. ટુ-વ્હીલર અને થ્રી-વ્હીલરની આયાત વધીને $107 મિલિયન થઈ છે, જે ગત વર્ષે માત્ર $2 મિલિયન હતી. તેવી જ રીતે, કારની આયાત અઢી ગણી વધીને $226 મિલિયન પર પહોંચી છે. આ ઉપરાંત, ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ટરમીડિયેટ્સમાં પણ ચીન પરની નિર્ભરતા યથાવત છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
આ આંકડા માત્ર આર્થિક અસંતુલન નથી, પરંતુ સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા વધારવાના પડકારો પણ દર્શાવે છે. જે કંપનીઓ પોતાની સપ્લાય ચેઈનને ડાઈવર્સિફાઈ કરી રહી છે અથવા સ્થાનિક સ્તરે વધુ સોર્સિંગ કરી રહી છે, તેઓ ભવિષ્યના જોખમો સામે વધુ સુરક્ષિત રહી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે કંપનીઓના એવા અપડેટ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ જેમાં તેમના લોકલ સોર્સિંગ રેશિયો અને મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ્સની પ્રગતિ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હોય.