વર્ષ 2026ના પ્રથમ 9 મહિનામાં ભારતનો ચીન સાથેનો ટ્રેડ ડેફિસિટ **$105.93 અબજ** પહોંચ્યો છે. જોકે નિકાસમાં **40%** નો વધારો થયો છે, છતાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને મશીનરીની ભારે આયાતને કારણે વેપાર સંતુલન બગડ્યું છે.
વધતું વેપાર અંતર અને આંકડા
વર્ષ 2026ના પ્રથમ નવ મહિના દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે કુલ દ્વિપક્ષીય વેપાર $144.45 અબજ રહ્યો છે, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ 25.4% નો મોટો ઉછાળો દર્શાવે છે. જોકે આ વેપારના વધતા આંકડા પાછળ ભારતની ચીન પરની નિર્ભરતા મુખ્ય કારણ છે.
નિકાસ વિરુદ્ધ આયાતનો ખેલ
ભારતીય કંપનીઓએ ચીનને મોકલાતી નિકાસમાં શાનદાર પ્રદર્શન કરતા 40.7% ના ઉછાળા સાથે $19.26 અબજ સુધી પહોંચાડ્યું છે. મુખ્યત્વે સીફૂડ, નેપ્થા અને પ્રિન્ટેડ સર્કિટ બોર્ડની માંગમાં તેજી જોવા મળી છે. પરંતુ, તેની સામે ચીનમાંથી થતી આયાત 23.3% વધીને $125.19 અબજ પર પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારત મોટા પ્રમાણમાં ફિનિશ્ડ ગુડ્સ અને મશીનરી ચીનથી ખરીદી રહ્યું છે.
ઉદ્યોગો પર શું અસર?
ઘરેલુ મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર હજુ પણ ચીની પાર્ટ્સ પર આધારિત છે. આ નિર્ભરતા એક 'સ્ટ્રક્ચરલ બોટલનેક' જેવી છે, જે સપ્લાય ચેઈનમાં વિક્ષેપ કે ચીનની એક્સપોર્ટ પોલિસીમાં ફેરફાર થાય તો ભારતીય માર્જિનને મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે આ મુદ્દે ચર્ચાઓ થઈ હોવા છતાં, આ વેપાર સંતુલન બદલવું એક લાંબી અને જટિલ પ્રક્રિયા છે.
આગળ શું?
વર્ષ 2025માં આ આંકડો અંદાજે $116 અબજ હતો, જે આ વર્ષે તેને પણ પાર કરી જશે તેવા સ્પષ્ટ સંકેતો છે. હવે રોકાણકારોની નજર ભારત સરકારની એવી પોલિસીઓ પર છે જે મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા વધારવા પર ભાર મૂકે છે.