ભારતની નવી Carbon Credit Trading Scheme અમલમાં આવતા જ સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ જેવી કંપનીઓ માટે પડકારો વધ્યા છે. ગ્લોબલ માર્કેટમાં કાર્બન પ્રાઈસ ઊંચી હોવાથી નિકાસકારો પર વધારાનું દબાણ આવી શકે છે.
ભારતની કાર્બન ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ સ્કીમ (CCTS) ના અમલીકરણ સાથે હેવી ઈન્ડસ્ટ્રીઝની કાર્યપદ્ધતિમાં મોટો બદલાવ આવી રહ્યો છે. હવે કંપનીઓએ ઉત્સર્જન (Emissions) બાબતે જવાબદારી લેવી ફરજિયાત બની ગઈ છે. આ પોલિસીનો હેતુ ડીકાર્બનાઇઝેશનને વેગ આપવાનો છે, પરંતુ સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને કેમિકલ જેવા ક્ષેત્રો માટે ગ્રીન ટેકનોલોજી અપનાવવાનો ખર્ચ તેમના નફા પર અસર કરી શકે છે.
પ્રાઈસ ગેપ અને નિકાસનું જોખમ
રોકાણકારો માટે ચિંતાનો મુખ્ય વિષય સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્બન પ્રાઈસ વચ્ચેનો મોટો તફાવત છે. ખાસ કરીને જે કંપનીઓ યુરોપમાં નિકાસ કરે છે, તેમના માટે યુરોપિયન યુનિયનનું 'Carbon Border Adjustment Mechanism' (CBAM) મોટો પડકાર છે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, ભારત અને યુરોપિયન માર્કેટ વચ્ચે કાર્બન પ્રાઈસમાં $70 થી $80 પ્રતિ ટન જેટલો મોટો તફાવત છે. જો આ કંપનીઓ સમયસર તેમના ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં નિષ્ફળ જશે, તો તેમણે યુરોપમાં ઊંચા ટેક્સ અને ટ્રેડ બેરિયર્સનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
મૂડીની જરૂરિયાત અને પોલિસી ગેપ
ભારતનું નેટ-ઝીરો લક્ષ્યાંક 2070 સુધીમાં પ્રાપ્ત કરવા માટે લાખો કરોડના રોકાણની જરૂર છે. હાલમાં દેશમાં 'Climate Finance Taxonomy'નો અભાવ છે, જેના કારણે બેન્કો અને રોકાણકારો માટે ગ્રીન પ્રોજેક્ટ્સને ફંડ કરવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. ગ્રીન હાઈડ્રોજન કે કાર્બન કેપ્ચર જેવી ટેકનોલોજી માટે લાંબા ગાળાની મૂડી મેળવવી અત્યારે ઘણી કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર છે.
તદુપરાંત, હાલના નાણાકીય માળખામાં ડીકાર્બનાઇઝેશન માટે પૂરતી પ્રોત્સાહક જોગવાઈઓ નથી. એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી બેન્કો ગ્રીન ફાઇનાન્સિંગના વિકલ્પો નહીં વધારે, ત્યાં સુધી કંપનીઓએ પોતાની બેલેન્સ શીટ પર આધાર રાખવો પડશે, જે તેમના કેશ-ફ્લો અને ડેટ (Debt) પર દબાણ વધારી શકે છે.
ઈન્ડસ્ટ્રીયલ એડેપ્ટેશન પર નજર
રોકાણકારોએ હવે માત્ર કંપનીના ઈમિશન ડેટા પર જ નહીં, પરંતુ તેમના 'કેપિટલ સ્પેન્ડિંગ' પ્લાન્સ પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ. જે કંપનીઓ રિન્યુએબલ એનર્જી અને કાર્બન-એફિશિયન્ટ પ્રોસેસમાં સક્રિય રોકાણ કરશે, તે જ લાંબા ગાળે ટકી શકશે. કંપનીઓ આ વધારાના ખર્ચને ગ્રાહકો પર નાખે છે કે પોતે ભોગવે છે, તે તેમના પ્રોફિટ માર્જિન માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.