બજારમાં મંદીનું કારણ શું?
Union Budget 2026-27 ની જાહેરાતના દિવસે શેરબજારમાં અચાનક મોટી મંદી જોવા મળી. BSE સેન્સેક્સ લગભગ 1,546 પોઈન્ટ ઘટીને 80,722 ની આસપાસ બંધ રહ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 50 માં 1.95% નો ઘટાડો થયો અને તે 24,825 ની નજીક સ્થિર થયો. બજારના નિષ્ણાતો આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) ટ્રેડિંગ પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં કરાયેલો વધારો જણાવી રહ્યા છે. આ પગલાથી ટ્રેડર્સમાં ગભરાટ ફેલાયો અને મોટા પાયે વેચવાલી થઈ.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર સરકારનો જોરદાર ભાર
આ બજેટનું મુખ્ય આકર્ષણ મૂડી ખર્ચ (Capital Expenditure - CapEx) માં થયેલો વધારો છે, જે ₹12.2 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યો છે. આ પાછલા નાણાકીય વર્ષ કરતાં 8.8% વધુ છે. આ ફાળવણી રસ્તા, રેલવે અને શહેરી વિકાસ જેવા મહત્વપૂર્ણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ પર ખર્ચવામાં આવશે, જે રોજગારી અને આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય ખાનગી વિકાસકર્તાઓનો વિશ્વાસ વધારવા માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર રિસ્ક ગેરંટી ફંડ (Infrastructure Risk Guarantee Fund) ની પણ દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે.
અન્ય ક્ષેત્રો અને આર્થિક લક્ષ્યાંકો
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપરાંત, બજેટમાં બાયોફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર માટે 'બાયોફાર્મા શક્તિ' (Biopharma Shakti) કાર્યક્રમ હેઠળ આગામી પાંચ વર્ષમાં ₹10,000 કરોડ ની ફાળવણીની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જે સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપશે. ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે, ભારતીય ડેટા સેન્ટર્સનો ઉપયોગ કરતી વિદેશી કંપનીઓને 2047 સુધી ટેક્સ હોલિડે (Tax Holiday) આપવામાં આવશે. નોન-રેસિડેન્ટ ભારતીયો (NRIs) હવે ભારતીય લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં ઇક્વિટીનું રોકાણ કરી શકશે.
નાણાકીય શિસ્ત પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે દેવું-થી-જીડીપી (Debt-to-GDP) રેશિયો 55.6% રાખવાનો લક્ષ્યાંક છે, જે FY26 માં 56.1% હતો. નાણાકીય ખાધ (Fiscal Deficit) જીડીપીના 4.3% રહેવાનો અંદાજ છે.
ભવિષ્યનું ચિત્ર
નિષ્ણાતો માને છે કે બજારની તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા STT વધારાને કારણે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં થયેલા માળખાકીય સુધારા ભારતની વૃદ્ધિ જાળવી રાખવામાં મદદ કરશે. નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જના CEO એ પણ જણાવ્યું કે બજાર STT ફેરફારોને સમાયોજિત કરી લેશે અને ભારતનો મજબૂત વૃદ્ધિનો ગ્રોથ મોમેન્ટમ યથાવત રહેશે.