India Budget FY27: સ્થિરતા અને વિકાસના પાયા મજબૂત, સરકારે કયા મોટા પગલાં લીધા?

વિકાસનો મુખ્ય આધાર: કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર

આ બજેટમાં સરકારે જાહેર મૂડી ખર્ચ (Public Capital Expenditure) ને ₹12.2 લાખ કરોડ પર જાળવી રાખ્યો છે, જે GDP ના 4.4% જેટલો થાય છે. રાજ્ય સરકારોને મૂડી સંપત્તિ માટે અનુદાન (grants) સહિત આ આંકડો લાંબા ગાળાની ક્ષમતા નિર્માણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જે ટૂંકા ગાળાના વપરાશને બદલે ઉત્પાદકતા-આધારિત વૃદ્ધિ (productivity-led growth) ને વેગ આપશે.

મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ડિજિટલ ક્ષેત્રને બૂસ્ટ

'મેક ઇન ઇન્ડિયા' (Make in India) ઝુંબેશ હેઠળ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રને સતત સમર્થન મળ્યું છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને સંરક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોને સહાય ચાલુ રહેશે. સેમિકન્ડક્ટર, રેર અર્થ્સ, બાયોસિમિલર અને ક્લીન ટેક્નોલોજી પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

ડિજિટલ ક્ષેત્રે, સરકારે ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ડેટા પ્લેટફોર્મ, સ્કિલિંગ અને AI એપ્લિકેશન્સને પ્રોત્સાહન આપવા પગલાં લીધા છે.

ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટ લક્ષ્યાંક સામે પડકારો

FY27 માટે ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટ (Disinvestment) લક્ષ્યાંક ₹80,000 કરોડ નક્કી કરાયો છે. જોકે, બજાર વિશ્લેષકો માને છે કે વૈશ્વિક પડકારો અને અનિશ્ચિતતાઓને કારણે આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવામાં મુશ્કેલી આવી શકે છે. જો ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટમાંથી અપેક્ષિત આવક ન થાય, તો સરકારને ખર્ચ યોજનાઓમાં ફેરફાર કરવો પડી શકે છે.

બજારની પ્રતિક્રિયા અને કરવેરામાં ફેરફાર

ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (Futures & Options) સેગમેન્ટમાં સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં વધારાને કારણે બજારની પ્રતિક્રિયા નકારાત્મક રહી હતી. બીજી તરફ, વિદેશી રોકાણકારોને ઇક્વિટીમાં રોકાણ વધારવાની મંજૂરી અને લિબરલાઇઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ શિક્ષણ અને તબીબી ખર્ચ માટે ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ (TCS) ને 5% થી ઘટાડીને 2% કરવા જેવા પગલાંથી બજારને પ્રોત્સાહન મળ્યું છે. ઓવરસીઝ ટૂર પેકેજ પર પણ 2% TCS લાગુ કરાયો છે.