Whalesbook
બજેટ રજૂ થતાં જ બજારમાં વેચવાલીનો માહોલ
કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 રજૂ થયાના થોડા જ સમયમાં, ખાસ કરીને ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) ટ્રેડિંગ પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં થયેલા વધારાને કારણે શેરબજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. 1 ફેબ્રુઆરી 2026, રવિવારે, ખાસ ટ્રેડિંગ સેશનમાં બેન્ચમાર્ક સેન્સેક્સ લગભગ 1.54% ઘટીને 81,294.28 પર બંધ રહ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 50 **1.79%**ના ઘટાડા સાથે 24,965.05 પર સ્થિર થયો. ફ્યુચર્સ પર STT 0.05% અને ઓપ્શન્સ પર 0.15% કરવામાં આવતા, માર્કેટ વોલેટિલિટી (Market Volatility) દર્શાવતો નિફ્ટી VIX 14.32% વધીને 15.28 પર પહોંચી ગયો. જોકે બજેટના મેક્રો ઇકોનોમિક લક્ષ્યો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચમાં વધારા જેવા મુદ્દાઓને ધ્યાનમાં લેવાયા હતા, પરંતુ ટ્રેડિંગ ખર્ચમાં થયેલો વધારો નકારાત્મક સાબિત થયો.
નાણાકીય શિસ્ત અને રોકાણ આધારિત વૃદ્ધિની વ્યૂહરચના
આ બજેટ મધ્યમ ગાળા માટે નાણાકીય શિસ્ત (Fiscal Prudence) અને રોકાણ આધારિત વૃદ્ધિ (Investment-led Growth) ની વ્યૂહરચના પર ભાર મૂકે છે. નાણાકીય વર્ષ (FY) 27 માટે ફિસ્કલ ડેફિસિટ (Fiscal Deficit) નો લક્ષ્યાંક GDPના 4.3% રાખવામાં આવ્યો છે, જે FY26 ના સુધારેલા અંદાજ 4.4% કરતાં ઓછો છે. આ મેક્રો ઇકોનોમિક સ્થિરતા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. સરકારનો અંદાજ છે કે દેવું-થી-GDP (Debt-to-GDP) રેશિયો FY27 માં ઘટીને 55.6% થશે (FY26 માં 56.1% હતો), અને લાંબા ગાળે FY30-31 સુધીમાં લગભગ 50% સુધી લાવવાનો લક્ષ્યાંક છે. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ પર મોટો ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. FY27 માટે જાહેર મૂડી ખર્ચ (Public Capital Expenditure) રેકોર્ડ ₹12.2 લાખ કરોડ સૂચવવામાં આવ્યો છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં આશરે 11.5% થી 12% નો વધારો દર્શાવે છે. આ રોકાણ આર્થિક કાર્યક્ષમતા અને સ્પર્ધાત્મકતા વધારશે. આ ઉપરાંત, વિકાસને વેગ આપવા માટે સાત નવી હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર (High-Speed Rail Corridors) પણ બનાવવાની યોજના છે.
વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રો અને કેપિટલ માર્કેટમાં ઊંડાણ
બજેટમાં ભવિષ્યલક્ષી અર્થતંત્ર માટે ઉચ્ચ-તકનીકી (High-Technology) અને સનરાઇઝ સેક્ટર (Sunrise Sectors) ને વ્યૂહાત્મક પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આમાં સેમિકન્ડક્ટર, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ, બાયોફાર્મા, રેર-અર્થ પ્રોસેસિંગ અને ગ્લોબલ ડેટા સેન્ટર્સનો સમાવેશ થાય છે. ચિપ ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન (ISM) 2.0 માટે ₹40,000 કરોડ નું ફંડ ફાળવવામાં આવ્યું છે. નાણાકીય ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે, બજેટમાં કેપિટલ માર્કેટ (Capital Market) ને વધુ ઊંડું બનાવવા અને ડેટ માર્કેટ (Debt Market) ને સુધારવાના પગલાં સૂચવવામાં આવ્યા છે. કોર્પોરેટ બોન્ડ્સમાં માર્કેટ-મેકિંગ, લિક્વિડિટી અને રિસ્ક મેનેજમેન્ટ ટૂલ્સમાં સુધારો, અને REITs તથા InvITs જેવા વિકલ્પો વિસ્તૃત કરવાના પ્રયાસો થશે. ગુજરાત ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સ ટેક-સિટી (GIFT IFSC) માં યુનિટ્સ માટે ટેક્સ હોલિડે (Tax Holiday) ની સમયમર્યાદા વધારીને 20 વર્ષ કરવામાં આવી છે, જે પછી 15% નો ટેક્સ લાગુ પડશે. આનાથી GIFT IFSC ની આકર્ષકતા વધશે. વિદેશી ભારતીયો (NRIs) અને ભારતમાં રહેતા વિદેશી નાગરિકો (PROI) માટે લિસ્ટેડ ઇક્વિટીઝમાં રોકાણની મર્યાદા પણ વધારીને 10% કરવામાં આવી છે.
ભવિષ્યલક્ષી આર્થિક માર્ગ
આ બજેટ, જે સાતત્ય (Continuity) અને શિસ્ત (Discipline) દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે, તેનો ઉદ્દેશ લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિ માટે આગાહી કરી શકાય તેવું માળખું પૂરું પાડવાનો છે. વિશ્લેષકો માને છે કે ફિસ્કલ ડેફિસિટનો લક્ષ્યાંક પ્રાપ્ત કરી શકાય તેવો છે, જે આર્થિક ગતિને ટેકો આપવા અને નાણાકીય સ્થિરતા જાળવવા વચ્ચે સંતુલન દર્શાવે છે. મૂડી નિર્માણ (Capital Formation) પર ઉપભોક્તા ખર્ચ (Consumption Support) કરતાં વધુ ભાર લાંબા ગાળે ઉત્પાદકતા અને રોજગાર સર્જનમાં વધારો કરશે. સરકાર FY27 માટે નોમિનલ GDP ગ્રોથ (Nominal GDP Growth) 10% રહેવાનો અંદાજ લગાવે છે, જે મજબૂત રિફોર્મ્સ અને મેક્રો ઇકોનોમિક પાયા પર આધારિત છે. વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રો, ઉત્પાદન ક્ષમતા અને મૂડી બજાર વિકાસ પરનો ભાર ભારતને વૈશ્વિક આર્થિક ગતિશીલતાનો લાભ લેવા માટે સક્ષમ બનાવશે.