કેપેક્સ (Capex) અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ભાર
Union Budget 2026 માં, સરકારે આગામી નાણાકીય વર્ષ (FY27) માટે કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capex) માટે ₹12.2 લાખ કરોડની ફાળવણી કરી છે, જે GDPના 3.1% જેટલું થાય છે. આ જંગી રોકાણનો ઉપયોગ હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર, કોસ્ટલ કાર્ગો ફેસિલિટીઝ અને નેશનલ વોટરવેઝ જેવા મહત્વપૂર્ણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સના વિકાસ માટે કરવામાં આવશે. આ પગલાંનો હેતુ લોજિસ્ટિક્સ ક્ષમતા વધારવાનો, ખર્ચ ઘટાડવાનો અને દેશના વિકાસને મજબૂત બનાવવાનો છે.
નાણાકીય શિસ્ત અને રાજ્યો સાથે સહયોગ
વિકાસલક્ષી ખર્ચ વધારવા છતાં, સરકારે નાણાકીય શિસ્ત જાળવી રાખી છે. FY27 માટે ફિસ્કલ ડેફિસિટ (Fiscal Deficit) ને GDPના 4.3% પર રાખવાનો લક્ષ્યાંક છે, જે FY26 ના અંદાજિત 4.4% કરતાં સુધારો દર્શાવે છે. 16મી ફાઇનાન્સ કમિશનની ભલામણોને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યો સાથે ટેક્સની વહેંચણી 41% જાળવી રાખવામાં આવી છે, જે વૃદ્ધિ અને સ્થિરતા વચ્ચે સંતુલન દર્શાવે છે.
મુખ્ય ક્ષેત્રોને પ્રોત્સાહન: સેમીકન્ડક્ટરથી MSMEs સુધી
આ બજેટ સાત મુખ્ય અને ફ્રન્ટિયર સેક્ટર્સમાં ઉત્પાદનને વેગ આપવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. સેમીકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે 'ઇન્ડિયા સેમીકન્ડક્ટર મિશન 2.0' લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (Electronics Components Manufacturing Scheme) માટે ફાળવણી લગભગ બમણી કરીને ₹40,000 કરોડ કરવામાં આવી છે. યુએસ ટેરિફથી પ્રભાવિત ટેક્સટાઇલ જેવા શ્રમ-આધારિત નિકાસ ક્ષેત્રોને પણ મશીનરી અપગ્રેડેશન અને ટેકનોલોજીકલ સુધારણા માટે સહાય મળશે. આ ઉપરાંત, MSMEs (Micro, Small, and Medium Enterprises) માટે ₹10,000 કરોડનો SME ગ્રોથ ફંડ (SME Growth Fund) અને TReDS સિસ્ટમ દ્વારા લિક્વિડિટી સુધારવાના પગલાંની જાહેરાત કરાઈ છે.
ડેટા સેન્ટર્સ અને વૈશ્વિક રોકાણ આકર્ષણ
ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની વધતી માંગને પહોંચી વળવા, સરકારે ડેટા સેન્ટર્સ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. વિદેશી કંપનીઓ જે ભારતમાં ડેટા સેન્ટર સેવાઓનો ઉપયોગ કરીને વૈશ્વિક સ્તરે ક્લાઉડ સેવાઓ પ્રદાન કરશે, તેમને 2047 સુધી ટેક્સ હોલિડે (Tax Holiday) આપવામાં આવશે. આ નિર્ણય દ્વારા મોટી માત્રામાં વિદેશી રોકાણ આકર્ષવાની અને ભારતને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે મુખ્ય હબ બનાવવાની અપેક્ષા છે.
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે મજબૂત દૃષ્ટિકોણ
Union Budget 2026 ભારતના આર્થિક દૃષ્ટિકોણને મજબૂત બનાવે છે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સતત સુધારાના કારણે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક બની રહેશે. આ બજેટમાં કેપેક્સ, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું, વૈશ્વિક વેપાર તણાવ અને ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો સામે દેશને વધુ સ્થિતિસ્થાપક બનાવશે.