FPI ભારતીય શેરબજારમાંથી પૈસા ખેંચી રહ્યા છે: શું બજેટ 2026 માં મળશે મોટી રાહત?

FPI નો નાણાંનો ધોધ: ભારતીય બજારમાં ચિંતાનો માહોલ

ભારતીય શેરબજાર માટે 2026 ની શરૂઆત મુશ્કેલ રહી છે. વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPI) દ્વારા ભારતીય ઇક્વિટીમાં સતત વેચાણનો પ્રવાહ ચાલુ છે. જાન્યુઆરી 2026 માં, FPI એ ₹38,740 કરોડની ભારતીય ઇક્વિટીનું વેચાણ કર્યું, જે ઓગસ્ટ 2025 પછીનો સૌથી મોટો માસિક ઘટાડો દર્શાવે છે. આ તો 2025 માં ₹2.40 લાખ કરોડના જંગી આઉટફ્લો (Outflow) પછીની સ્થિતિ છે. આ વેચાણને કારણે નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સમાં પણ 3.10% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે છેલ્લા દાયકામાં જાન્યુઆરી મહિનામાં સૌથી નબળી કામગીરી છે. આ આઉટફ્લો પાછળ અમેરિકા, તાઈવાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોમાં AI-સંબંધિત માર્કેટમાં રોકાણનું પુન:વિતરણ, ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ અને રૂપિયામાં નબળાઈ જેવા અનેક પરિબળો જવાબદાર છે.

બજેટ 2026: FPI નો વિશ્વાસ પાછો મેળવવાની કસોટી

આગામી યુનિયન બજેટ 2026 માં, નાણાં મંત્રાલય પર FPI વેચાણના પ્રવાહને રોકવા માટે પગલાં લેવાનું દબાણ વધી રહ્યું છે. એનાલિસ્ટ્સ અને ઉદ્યોગ સંગઠનો ભારતને રોકાણ માટે વધુ આકર્ષક બનાવવા માટે ટેક્સમાં સુધારાની હિમાયત કરી રહ્યા છે. સૌથી વધુ ધ્યાન લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ (LTCG) ટેક્સ પર છે. હાલમાં, 24 મહિનાથી વધુ સમય માટે રાખવામાં આવેલી લિસ્ટેડ ઇક્વિટી પર 12.5% LTCG ટેક્સ લાગે છે, જેમાં ₹1.25 લાખ સુધીની છૂટ મળે છે. નિષ્ણાતો આ છૂટની રકમને વધારીને ₹2 લાખ અને ટેક્સ રેટને ઘટાડીને 10% કરવાનો સૂચન આપી રહ્યા છે. સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) પર પણ વિચારણા થઈ રહી છે, જોકે મહેસૂલને કારણે તેને દૂર કરે તેવી શક્યતા ઓછી છે. કેટલાક ઉદ્યોગ પ્રતિનિધિઓ વ્યક્તિગત આવકવેરા પરના સરચાર્જ (Surcharge) માં ઘટાડો અને અસરકારક ટેક્સ રેટને 30% સુધી મર્યાદિત કરવાની પણ માંગ કરી રહ્યા છે.

આર્થિક ચિત્ર અને ક્ષેત્રીય ફોકસ

એકંદરે આર્થિક પરિદૃશ્ય મિશ્ર સંકેતો આપી રહ્યું છે. ઇકોનોમિક સર્વે 2025-26 મુજબ, FY26 માટે વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ 7.4% રહેવાની ધારણા છે, જ્યારે FY27 માટે 6.8%–7.2% ની આગાહી છે, જે ભારતને અગ્રણી વૃદ્ધિશીલ અર્થતંત્ર તરીકે સ્થાપિત કરે છે. એપ્રિલ-ડિસેમ્બર 2025 દરમિયાન ફુગાવો સરેરાશ 1.7% રહ્યો છે, જે ચોક્કસપણે રાહતનો સંકેત છે. સરકાર રાજકોષીય ખાધને 4.4% (FY26 માટે) સુધી મર્યાદિત કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વૃદ્ધિને વેગ આપવા માટે જાહેર મૂડી ખર્ચ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. બજેટમાં સંરક્ષણ (Defence) શેરો માટે ફાળવણીમાં વધારો થવાની પણ અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે. અને મેન્યુફેક્ચરિંગ નિકાસ તથા સરકારી ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટ (Disinvestment) યોજનાઓ પર પણ નજર રહેશે.