ભારત સરકાર આગામી નાણાકીય વર્ષના બીજા ભાગ (H2) માટેની બોરોઈંગ યોજના તૈયાર કરી રહી છે. ₹17.2 લાખ કરોડના રેકોર્ડ લક્ષ્યાંકને પહોંચી વળવા સરકાર ફાઇનાન્સર્સ સાથે ચર્ચા કરી રહી છે, જ્યાં મોટા રોકાણકારો લાંબા ગાળાના રિટર્ન માટે **30 થી 50 વર્ષના** બોન્ડ્સની માગ કરી રહ્યા છે.
સરકારની નવી રણનીતિ
નવી દિલ્હી આ અઠવાડિયે બેન્કર્સ અને મોટા રોકાણકારો સાથે મળીને ઓક્ટોબરથી માર્ચ સુધીના બીજા છ માસિક ગાળા માટેની બોરોઈંગ વ્યૂહરચનાને આખરી ઓપ આપશે. ચાલુ વર્ષનો કુલ ગ્રોસ બોરોઈંગ ટાર્ગેટ ₹17.2 લાખ કરોડનો છે, જેને સરકારે ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક મેનેજ કરવાની જરૂર છે.
ઈન્વેસ્ટર્સ કેમ કરી રહ્યા છે લાંબા ગાળાના બોન્ડ્સની માગ?
ખાસ કરીને વીમા કંપનીઓ અને પેન્શન ફંડ્સ આ ચર્ચામાં સક્રિય છે. તેઓ 30 થી 50 વર્ષની મેચ્યોરિટી ધરાવતા 'અલ્ટ્રા-લોન્ગ' બોન્ડ્સમાં રસ દાખવી રહ્યા છે. કારણ એ છે કે આ સંસ્થાઓને લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓ ચૂકવવાની હોય છે, તેથી તેઓ અત્યારના ફિક્સ્ડ રેટ પર લાંબા સમય માટે રોકાણ લોક કરી દેવા માંગે છે જેથી ભવિષ્યમાં ઘટતા વ્યાજદરોનું જોખમ ટાળી શકાય.
ફિસ્કલ ડેફિસિટ અને માર્કેટનું દબાણ
એપ્રિલથી જુલાઈ 2026 દરમિયાન ફિસ્કલ ડેફિસિટ ₹4.55 લાખ કરોડ રહી હતી, જે વર્ષના કુલ ₹16.96 લાખ કરોડના ટાર્ગેટના લગભગ 26.8% છે. જો સરકાર બજારમાં એકસાથે વધુ બોન્ડ્સ ઠાલવે, તો બોન્ડ યીલ્ડ વધી શકે છે, જે સરકાર માટે વ્યાજનો ખર્ચ વધારશે અને બોન્ડના ભાવમાં ઘટાડો લાવી શકે છે.
માર્કેટ માટે પડકારો
મોંઘવારીનું ઊંચું સ્તર, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં અસ્થિરતા અને વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવને કારણે રોકાણકારો હજુ સાવધ છે. હવે બજારની નજર સરકાર દ્વારા જાહેર થનારા સત્તાવાર બોરોઈંગ કેલેન્ડર પર છે, જે દર્શાવશે કે કયા પ્રકારના બોન્ડ્સ માર્કેટમાં આવશે.