ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે નવી દિલ્હીમાં ૧૬મી 'Joint Working Group on Trade' ની બેઠક યોજાઈ છે. ૩ વર્ષના લાંબા વિરામ બાદ ફરી શરૂ થયેલી આ વાટાઘાટોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વેપારમાં નડતા અવરોધોને દૂર કરવાનો છે. આ પગલું ટેક્સટાઈલ અને જૂટ સેક્ટર માટે સપ્લાય ચેઈનને સ્થિર કરવા માટે ખૂબ મહત્વનું માનવામાં આવે છે.
વેપારમાં નડતા અવરોધો પર મંથન
નવી દિલ્હીમાં ૯ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ યોજાયેલી આ બેઠકમાં વેપારને સામાન્ય બનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. બાંગ્લાદેશના એડિશનલ સેક્રેટરી આયશા અખ્તરના નેતૃત્વમાં થયેલી આ ચર્ચાઓમાં સરહદ પારના વેપારમાં નડતા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ફોકસ કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતીય કંપનીઓ માટે એપ્રિલ ૨૦૨૫થી લાગુ બાંગ્લાદેશનો ભારતીય યાર્ન (yarn) આયાત પરનો પ્રતિબંધ મોટો પડકાર છે, જ્યારે બાંગ્લાદેશે ભારતના જૂટ પ્રોડક્ટ્સ પર લાગતા એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
વેપારના આંકડા અને ઈમ્પેક્ટ
FY26 ના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, ભારતની બાંગ્લાદેશમાં નિકાસ $10.96 અબજ રહી છે, જ્યારે ત્યાંથી આયાત $1.75 અબજ રહી છે. વેપારના આ ઘટાડાને જોતા, ટેક્સટાઈલ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને જૂટ ઇન્ડસ્ટ્રી સાથે જોડાયેલા રોકાણકારો માટે આ બેઠક ખૂબ મહત્વની છે. જો વેપારના નિયમો હળવા થાય, તો સપ્લાય ચેઈનમાં સુધારો આવવાની અને બિઝનેસ કોસ્ટ ઘટવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
ભવિષ્યની સ્થિતિ અને પડકારો
આગામી સમયમાં બાંગ્લાદેશનું LDC સ્ટેટસમાંથી ગ્રેજ્યુએશન થવા જઈ રહ્યું છે, જેના કારણે Dhaka સરકારે SAFTA હેઠળ ભારત પાસેથી ડ્યુટી-ફ્રી એક્સેસ ચાલુ રાખવાની માંગ કરી છે. જો કે, બાંગ્લાદેશમાં વધી રહેલી મોંઘવારી, કરન્સીનું અવમૂલ્યન અને ટ્રેડ ડેફિસિટ જેવા મેક્રો-ઇકોનોમિક પડકારોને કારણે વેપારમાં ઝડપી બદલાવ આવવાની શક્યતા પર હજુ પણ પ્રશ્નાર્થ છે. રોકાણકારો માટે સપ્લાય ચેઈનની અનિશ્ચિતતા હજુ પણ એક મુખ્ય 'મોનિટરિંગ પોઈન્ટ' બની રહેશે.