ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેનો વેપાર માત્ર પાંચ વર્ષમાં **200%** વધ્યો છે. ECTA હેઠળ હવે ભારતીય માલસામાન પર ઓસ્ટ્રેલિયામાં ડ્યુટી-ફ્રી એન્ટ્રી મળશે, જેના પગલે બંને દેશો **AUD 100 બિલિયન**ના વેપાર લક્ષ્યાંકને પહોંચવા માટે નવા કરાર પર કામ કરી રહ્યા છે.
ECTA ની અસર: ભારતીય નિકાસમાં ઐતિહાસિક વૃદ્ધિ
ભારતથી ઓસ્ટ્રેલિયાની નિકાસમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 200% નો અભૂતપૂર્વ વધારો જોવા મળ્યો છે. આ વૃદ્ધિ દર ભારતની વૈશ્વિક નિકાસ વૃદ્ધિ (જે આશરે 40% રહી છે) કરતાં ઘણો વધારે છે. આ જબરદસ્ત સફળતાનું મુખ્ય કારણ India-Australia Economic Cooperation and Trade Agreement (ECTA) છે, જે ડિસેમ્બર 2022 થી અમલમાં આવ્યું છે.
આ કરારની અસર તાત્કાલિક જોવા મળી છે અને તેના લાભોનો ઉપયોગ કરવાનો દર 86% સુધી પહોંચી ગયો છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતીય વ્યવસાયો ઓસ્ટ્રેલિયન બજારમાં પોતાની પહોંચ વધારવા માટે ECTA નો સક્રિયપણે લાભ લઈ રહ્યા છે.
હવે ડ્યુટી-ફ્રી એન્ટ્રી અને મોટો લક્ષ્યાંક
1લી જાન્યુઆરી, 2026 થી, ભારતીય ઉત્પાદનો ઓસ્ટ્રેલિયન બજારમાં શૂન્ય ટેરિફ (Zero Tariff) એટલે કે ડ્યુટી-ફ્રી પ્રવેશ મેળવશે. આ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે, જેણે વેપારના અંતિમ અવરોધો દૂર કર્યા છે. આનાથી ભારતીય નિકાસકારોને એવા ક્ષેત્રોમાં સ્પર્ધાત્મક ધાર મળશે જ્યાં પહેલાં ડ્યુટી ચૂકવવી પડતી હતી.
બંને દેશો વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર પહેલેથી જ AUD 50 બિલિયનને વટાવી ચૂક્યો છે. હવે બંને સરકારોએ આ દાયકાના અંત સુધીમાં આ આંકડાને બમણો કરીને AUD 100 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
સેવાઓ અને ડિજિટલ વેપાર તરફ ઝુકાવ
માલસામાન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા ECTA ની સફળતા બાદ, હવે બંને દેશો Comprehensive Economic Cooperation Agreement (CECA) માટે વાટાઘાટોના અંતિમ તબક્કામાં છે. આ નવા કરારનો ઉદ્દેશ્ય ભૌતિક માલસામાન ઉપરાંત સેવાઓ, ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને કુશળ વ્યાવસાયિકોની હેરફેર જેવા ક્ષેત્રોને પણ આવરી લેવાનો છે.
રોકાણકારો માટે, સેવા ક્ષેત્રનો સમાવેશ એક મહત્વપૂર્ણ બાબત છે, કારણ કે તે ઓસ્ટ્રેલિયન બજારમાં ભારતીય ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (IT) અને પ્રોફેશનલ સર્વિસિસ ફર્મ્સ માટે આવકના નવા સ્ત્રોત ખોલી શકે છે.
આ આર્થિક સહયોગ માળખાકીય સુવિધાઓ સુધી પણ વિસ્તરી રહ્યો છે. ઓસ્ટ્રેલિયન કંપનીઓ ભારતમાં મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પર સહયોગ કરી રહી છે, જેમ કે અમદાવાદમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સ્પોર્ટ્સ એન્ક્લેવ. આવા સહયોગ બંને અર્થતંત્રોના ઊંડા એકીકરણને દર્શાવે છે.
જોખમો અને બજારની વાસ્તવિકતાઓ
જોકે વેપારનું ચિત્ર ઉજ્જવળ દેખાઈ રહ્યું છે, રોકાણકારોએ સંભવિત જોખમોથી વાકેફ રહેવું જોઈએ. આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કરારો જટિલ હોય છે અને તેમાં વિલંબ થઈ શકે છે. ભૂતકાળમાં બંને દેશો વચ્ચેની વાટાઘાટો સ્થગિત રહી ચૂકી છે, જે CECA ને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાના સમયપત્રક માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
વધુમાં, દ્વિપક્ષીય વેપાર વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓ પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહે છે. ઓસ્ટ્રેલિયા અથવા વૈશ્વિક સ્તરે માંગમાં ઘટાડો નિકાસ વોલ્યુમને અસર કરી શકે છે, ભલે ડ્યુટી-ફ્રી એક્સેસ હોય. આર્થિક અસ્થિરતા અને બંને દેશોમાં નિયમનકારી ફેરફારો પણ AUD 100 બિલિયનના વેપાર લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવાની ગતિને અસર કરી શકે છે.
બજાર સહભાગીઓ માટે આગામી મહત્વપૂર્ણ અપડેટ CECA વાટાઘાટોની પ્રગતિ હશે, ખાસ કરીને ભારતીય સેવા કંપનીઓને બજાર પ્રવેશનો અવકાશ અને કરાર પૂર્ણ થવા અંગેની કોઈપણ સમયમર્યાદા.