ASEAN-India Trade in Goods Agreement ના રિવ્યૂ મામલે મોટી અડચણ આવી છે. FY26 માં **$51.55 અબજ** ના ટ્રેડ ડેફિસિટ વચ્ચે, ભારત 'રૂલ્સ ઓફ ઓરિજિન' કડક કરવાની માંગ પર મક્કમ છે, જેના કારણે **2027** સુધી કોઈ અંતિમ સમાધાન આવવાની શક્યતા ઓછી છે.
નવેમ્બર 17 ના રોજ ફિલિપાઈન્સમાં યોજાનારી India-ASEAN સમિટમાં વેપાર કરારના રિવ્યૂ અંગે કોઈ મોટું પરિણામ આવવાની શક્યતા નહિવત છે. બંને પક્ષો વચ્ચે મુખ્ય મુદ્દાઓ પર મતભેદો યથાવત હોવાથી આ પ્રક્રિયા હવે આવતા વર્ષ સુધી લંબાઈ શકે છે.
ટ્રેડ ડેફિસિટનું મોટું સંકટ
આ વિવાદનું મુખ્ય કારણ વધતી જતી વેપાર ખાધ છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ભારત અને ASEAN વચ્ચે કુલ વેપાર $128.38 અબજ રહ્યો હતો, જેમાં ભારતની નિકાસ માત્ર $38.41 અબજ રહી હતી, જ્યારે આયાતનો આંકડો $89.96 અબજ પર પહોંચ્યો હતો. પરિણામે, ભારતને $51.55 અબજ નું નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે, જે સરકારી નીતિ નિર્ધારકો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
'રૂલ્સ ઓફ ઓરિજિન' અને ભારતીય ઉદ્યોગો
ભારત સરકાર એ વાતને લઈને ચિંતિત છે કે ચીન જેવા દેશો તેમનો માલ ASEAN દેશો દ્વારા રુટ કરીને ઓછા ટેરિફ પર ભારતીય બજારમાં ઠાલવી રહ્યા છે. ભારત હવે 'રૂલ્સ ઓફ ઓરિજિન' ને કડક બનાવવા માંગે છે, જેથી ફક્ત ASEAN ક્ષેત્રમાં ઉત્પાદિત વસ્તુઓને જ લાભ મળે. જો આ નિયમો કડક થશે, તો ટેક્સટાઈલ, કેમિકલ્સ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા સ્થાનિક ક્ષેત્રોને ફાયદો થઈ શકે છે.
આગળ શું?
જકાર્તામાં ઓક્ટોબરમાં મળેલી 15મી AITIGA જોઈન્ટ કમિટી ની મીટિંગમાં પણ કોઈ નક્કર સમજૂતી થઈ શકી નહોતી. હવે જાન્યુઆરી 2027 માં ભારત ખાતે આગામી મૂલ્યાંકન નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને આ સબ-કમિટીની મીટિંગ્સ અને ટ્રેડ ડેફિસિટના ટ્રેન્ડ પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે આ કરારની અસર સીધી રીતે ઈમ્પોર્ટ-એક્સપોર્ટ આધારિત કંપનીઓના માર્જિન પર પડશે.