ભારતના **10-year** સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ વધીને **6.98%** પર પહોંચી ગઈ છે, જે હવે **7%** ના મહત્વના આંકડાની નજીક છે. બેંકિંગ સિસ્ટમમાં **₹7.76 લાખ કરોડની** રેકોર્ડ લિક્વિડિટી હોવા છતાં, ગ્લોબલ માર્કેટમાં અમેરિકન ટ્રેઝરી યીલ્ડ અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધારાને કારણે દેશમાં બોરોઈંગ કોસ્ટ પર દબાણ વધ્યું છે.
ભારતીય બજારમાં 10-year સરકારી બોન્ડની યીલ્ડ બુધવારે 6.98% ના સ્તરે પહોંચી છે. આ આંકડો સાયકોલોજીકલ લેવલ ગણાતા 7% ની ખૂબ જ નજીક છે. સામાન્ય રીતે, જ્યારે યીલ્ડ વધે છે ત્યારે તેનો અર્થ એ થાય છે કે સરકારને લાંબા ગાળા માટે ઉધાર લેવા માટે વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે, જેની સીધી અસર કોર્પોરેટ અને રિટેલ લોનના વ્યાજ દરો પર પડી શકે છે.
લિક્વિડિટીનું પેરાડોક્સ (The Liquidity Paradox)
માર્કેટમાં હાલ એક અજીબ સ્થિતિ છે. બેંકિંગ સિસ્ટમમાં ₹7.76 લાખ કરોડની જંગી લિક્વિડિટી ઉપલબ્ધ છે. સિદ્ધાંત મુજબ, આટલી બધી રોકડ જ્યારે બેંકો પાસે હોય, ત્યારે તેઓ સરકારી બોન્ડમાં રોકાણ વધારે છે, જેનાથી ભાવ વધે અને યીલ્ડ ઘટે. પરંતુ અહીં સ્થિતિ ઉલટી છે. વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા અને અમેરિકન ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં થયેલો વધારો સ્થાનિક રોકડ પુરવઠાના પ્રભાવને ખતમ કરી રહ્યો છે.
RBI ની બેલેન્સિંગ એક્ટ (RBI’s Balancing Act)
આ વધારાની લિક્વિડિટીને નિયંત્રિત કરવા માટે RBI એક્શન મોડમાં છે. સેન્ટ્રલ બેંકે Variable Rate Reverse Repo (VRRR) ઓક્શન દ્વારા સિસ્ટમમાંથી ₹4.59 લાખ કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે. આ હસ્તક્ષેપનો હેતુ ટૂંકા ગાળાના વ્યાજ દરોમાં અનિચ્છનીય વોલેટિલિટીને અટકાવવાનો છે.
રોકાણકારો માટે 7% નું લેવલ કેમ મહત્વનું?
જો યીલ્ડ 7% ની ઉપર સ્થિર થાય, તો તે માર્કેટ માટે સંકેત હોઈ શકે છે કે દેશમાં ઉધાર લેવાનો ખર્ચ લાંબા સમય સુધી ઊંચો રહી શકે છે. રોકાણકારો હવે એ વાત પર નજર રાખી રહ્યા છે કે શું આ દબાણ કોર્પોરેટ બોન્ડ અને સામાન્ય નાગરિકોની લોન સુધી પહોંચશે કે કેમ.