Income Tax Department દ્વારા ક્રિપ્ટો રોકાણકારોને ડેટા મિસમેચને કારણે ઓટોમેટેડ નોટિસ મોકલવામાં આવી રહી છે. ITR ફાઈલિંગ અને એક્સચેન્જ ડેટામાં તફાવત હોવાથી આ સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે, તેથી AIS સાથે તમારા ટ્રાન્ઝેક્શન ચેક કરવા જરૂરી છે.
ભારતમાં ઘણા ક્રિપ્ટોકરન્સી રોકાણકારોને હાલમાં ઈન્કમ ટેક્સ વિભાગ તરફથી ઓટોમેટેડ નોટિસ મળી રહી છે. આ નોટિસ ત્યારે આવે છે જ્યારે વિભાગની ડિજિટલ સિસ્ટમ તમારા દ્વારા ફાઈલ કરેલા ITR અને અન્ય આર્થિક સ્ત્રોતોમાંથી મળેલી માહિતી વચ્ચે તફાવત (Discrepancy) શોધી કાઢે છે.\n\n### નોટિસ મળવાનું મુખ્ય કારણ\nઆ પૂછપરછનું મુખ્ય કારણ ડેટાનું ઓટોમેટેડ ક્રોસ-વેરિફિકેશન છે. ઈન્કમ ટેક્સ વિભાગ હવે Annual Information Statement (AIS), Form 26AS અને ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જ દ્વારા જમા કરાવવામાં આવેલા Tax Deducted at Source (TDS) ડેટાનો ઉપયોગ કરે છે. જ્યારે એક્સચેન્જ દ્વારા રિપોર્ટ કરાયેલી ટ્રેડિંગ એક્ટિવિટી તમારા ITR સાથે મેળ ખાતી નથી, ત્યારે સિસ્ટમ તેને રિવ્યુ માટે ફ્લેગ કરે છે.\n\nઆ માત્ર ટેક્સ ચોરી નથી, પરંતુ ઘણીવાર રિપોર્ટિંગમાં ભૂલ હોઈ શકે છે. જો તમે 'Schedule VDA' સેક્શનમાં વ્યવહારોની પૂરેપૂરી વિગત આપવાનું ભૂલી ગયા હોવ, તો પણ નોટિસ આવી શકે છે.\n\n### ટેક્સના વર્તમાન નિયમો\nભારતમાં Virtual Digital Assets (VDA) ના ટ્રાન્સફર પર 30% ટેક્સ અને સેક્શન 194S હેઠળ 1% TDS લાગે છે. 1% TDS સીધો કપાતો હોવાથી વિભાગ પાસે તમારી ખરીદ-વેચાણની સ્પષ્ટ વિગતો હોય છે. જો આ વિગતો તમારા ITR સાથે મેળ ન ખાય, તો વિભાગ સ્પષ્ટતા માગે છે.\n\n### કેવી રીતે જવાબ આપવો?\nનોટિસ મળ્યા બાદ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં તેનો જવાબ આપવો ખૂબ જ જરૂરી છે. તેને અવગણવાથી મોટી મુશ્કેલી થઈ શકે છે. સૌથી પહેલા ઈન્કમ ટેક્સ પોર્ટલ પર લોગિન કરીને સેક્શન 143(1) અથવા 142(1) હેઠળની વિગતો તપાસો. ત્યારબાદ તમારા એક્સચેન્જના સ્ટેટમેન્ટ્સ સાથે ટેક્સ રિટર્નની સરખામણી કરો. જો ભૂલ જણાય તો તમારે રિવાઈઝ્ડ રિટર્ન ફાઈલ કરવું પડી શકે છે.\n\n### નોટિસને અવગણવાના જોખમો\nજો તમે આ નોટિસને ગંભીરતાથી નહીં લો, તો વિભાગ સેક્શન 144 હેઠળ 'બેસ્ટ જજમેન્ટ એસેસમેન્ટ' કરી શકે છે, જેમાં તમારી ટેક્સ જવાબદારી વધારે આવી શકે છે. વધુમાં, સેક્શન 270A હેઠળ અન્ડર-રિપોર્ટિંગ માટે 200% સુધીનો દંડ પણ ફટકારવામાં આવી શકે છે. તેથી, TDS સર્ટિફિકેટ અને ટ્રાન્ઝેક્શન લોગને હંમેશા તૈયાર રાખવા જોઈએ.