Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) Delhi એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ કરદાતા નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં રિટર્ન ફાઈલ ન કરી શક્યા હોય, તો પણ તેઓ Section 148 ના નોટિસના જવાબમાં ફાઈલ કરેલા રિટર્ન દ્વારા રિફંડનો દાવો કરી શકે છે.
Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) Delhi એ ટેક્સ ભરનારાઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ કરદાતાએ મૂળ સમયસીમામાં ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન ફાઈલ ન કર્યું હોય, તો પણ Section 148 હેઠળ મળેલી નોટિસના જવાબમાં ફાઈલ કરેલા રિટર્ન દ્વારા તેઓ ટેક્સ રિફંડનો ક્લેમ કરી શકે છે.
શું હતો આ સમગ્ર વિવાદ?
આ કેસમાં આવકવેરા વિભાગે ₹5.31 લાખના રિફંડ ક્લેમને નકારી કાઢ્યો હતો. વિભાગનો તર્ક હતો કે કરદાતાએ Section 139 હેઠળ મૂળ રિટર્ન ફાઈલ ન કર્યું હોવાથી, તેઓ રિફંડ મેળવવા માટે હકદાર નથી. વિભાગનું માનવું હતું કે Section 148 ની નોટિસ માત્ર ટેક્સ વસૂલાત માટે છે, રિફંડ માટે નહીં.
ITAT નું અવલોકન
ITAT Delhi એ આ પ્રતિબંધિત દૃષ્ટિકોણને ફગાવી દીધો છે. ટ્રિબ્યુનલે Income Tax Act ની કલમ Section 237 નો સંદર્ભ આપીને જણાવ્યું કે જ્યારે ટેક્સની રકમ વાસ્તવિક જવાબદારી કરતા વધી જાય, ત્યારે કરદાતા રિફંડ મેળવવા માટે કાયદેસર રીતે હકદાર છે. આ કિસ્સામાં, પુનઃ મૂલ્યાંકન (Reassessment) દરમિયાન કરદાતાએ બિઝનેસ લોસ સાબિત કર્યો હતો, જેના કારણે કરપાત્ર આવક શૂન્ય (Nil) થઈ ગઈ હતી.
બંધારણના Article 265 મુજબ, કાયદાના અધિકાર વગર કોઈ ટેક્સ ઉઘરાવી શકાય નહીં. તેથી, જો ટેક્સ વિભાગ પાસે કરદાતાના વધારાના પૈસા જમા હોય, તો તે પરત કરવા તે તેમની ફરજ છે. જો કે, આ ચુકાદો માત્ર પુનઃ મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉદ્ભવતા રિફંડ માટે છે, નવા ક્લેમ માટે નહીં.
નોંધ: આ ચુકાદો સમયસર રિટર્ન ફાઈલ કરવાની જવાબદારીમાંથી મુક્તિ નથી આપતો. Section 139 મુજબ સમયસર રિટર્ન ફાઈલ કરવું હજુ પણ ફરજિયાત છે, અને આ ચુકાદો માત્ર એક કાયદાકીય સુરક્ષા કવચ જેવું કામ કરશે.
