AI ના ડરથી IT સેક્ટર પર સંકટ
ગુરુવારના ટ્રેડિંગ સેશનમાં ભારતીય શેરબજાર સાવચેતીભર્યા સંકેતો સાથે ખુલ્યું. વૈશ્વિક બજારોમાં મિશ્ર સંકેતો જોવા મળ્યા હતા. જોકે ત્રીજા ક્વાર્ટર (Q3) ના પરિણામો સામાન્ય રીતે અપેક્ષાઓ કરતાં વધુ સારા રહ્યા છે, જે ભારતીય ઇક્વિટીઝ માટે સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ પ્રદાન કરે છે, પરંતુ IT સેક્ટરમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નિફ્ટી IT ઇન્ડેક્સે 6% થી વધુનો મોટો ઘટાડો નોંધાવ્યો, જે તેને લગભગ 10 મહિનાના નીચા સ્તરે લઈ ગયો છે. આ તીવ્ર વેચવાલીના કારણે ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં ભારતીય IT કંપનીઓનું લગભગ $50 બિલિયન નું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ધોવાઈ ગયું.
TCS, Infosys અને Wipro જેવી મોટી કંપનીઓના શેરમાં મોટી કિંમતનું ધોવાણ થયું છે, જે અન્ય ક્ષેત્રોમાં સકારાત્મક મેક્રોઇકોનોમિક વિકાસ અને મજબૂત કોર્પોરેટ કમાણીને પણ ઢાંકી રહ્યું છે.
પરિણામોની મજબૂતી અને ટેકનોલોજીકલ ડિસરપ્શનનો ટકરાવ
IT સેક્ટરની મુશ્કેલીઓ અને બ્રોડર માર્કેટના પ્રદર્શન વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ છે. BSE-500 ઇન્ડેક્સે નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં 16% નો વાર્ષિક પ્રોફિટ આફ્ટર ટેક્સ (PAT) ગ્રોથ નોંધાવ્યો, જે નિફ્ટી 50 ના 8% ગ્રોથ કરતાં ઘણો વધારે છે. ખાસ કરીને કન્ઝ્યુમર ડિસ્ક્રેશનરી અને ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસમાં આ મજબૂતી જોવા મળી છે. Emkay Global Research જેવા બજાર નિરીક્ષકોનો નિફ્ટી માટે ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં 29,000 નો લક્ષ્યાંક યથાવત છે. તાજેતરમાં ભારત-યુએસ વેપાર સોદાને કારણે યુએસ દ્વારા ભારતીય માલ પરના ટેરિફમાં ઘટાડો, ટેક્સટાઇલ, ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ અને કેમિકલ્સ જેવા ક્ષેત્રો માટે નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતા વધારશે.
આ વેપાર સ્પષ્ટતા અને ઘરેલું માંગના સમર્થનથી ભારતીય ઇક્વિટીઝને ફાયદો થયો છે. જોકે, AI-સંચાલિત IT સેક્ટરની કટોકટી, જેમાં TCS જેવી કંપનીઓએ તેના સર્વોચ્ચ સ્તરથી 44% ગુમાવ્યા છે, તે એક મોટો પડકાર છે.
મૂલ્યાંકન અને સેક્ટરલ ડાયવર્જન્સનું વિશ્લેષણ
વર્તમાન બજાર પરિસ્થિતિમાં સેક્ટરલ ડાયવર્જન્સ સ્પષ્ટ છે. જ્યાં BSE-500 એ 3QFY26 માં 16% નો મજબૂત PAT ગ્રોથ દર્શાવ્યો, ત્યાં નિફ્ટી IT ઇન્ડેક્સ મધ્ય-ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં માત્ર આઠ ટ્રેડિંગ સેશનમાં લગભગ 19% ઘટી ગયો. AI ટૂલ્સ દ્વારા માનવ શ્રમ પર આધારિત કાર્યોનું ઓટોમેશન, IT સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સના રેવન્યુ મોડલને અસર કરી રહ્યું છે. 2025 માં ફોરેન ઇન્વેસ્ટર્સે ભારતીય IT સ્ટોક્સમાંથી લગભગ $8.5 બિલિયન ની આઉટફ્લો કરી છે, જેણે દબાણ વધાર્યું છે. કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે આ ઘટાડો વધુ પડતો છે, જ્યારે અન્ય AI ને કારણે સ્ટ્રક્ચરલ હેડવિન્ડ્સ અને સંભવિત રેવન્યુ ઘટાડાની ચેતવણી આપી રહ્યા છે.
નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સ લગભગ 22.24 ના ફોરવર્ડ P/E પર ટ્રેડ કરી રહ્યો છે, જે તેના લાંબા ગાળાની સરેરાશ કરતાં સહેજ ઓછો છે. જોકે, IT સેક્ટરમાં P/E, Wipro માટે 17-19x થી Infosys અને TCS માટે 20-27x સુધી છે, જે બદલાતા બિઝનેસ એન્વાયર્નમેન્ટને જોતાં વધુ પડતા હોઈ શકે છે. WhiteOak Capital Market Valuation Index માં થયેલો ઘટાડો ઇક્વિટીઝ માટે વધુ આકર્ષક પ્રવેશ બિંદુ સૂચવે છે.
AI થી IT સર્વિસિસ માટે અસ્તિત્વનો ખતરો?
ભારતીય IT શેરોમાં થયેલો ભારે ઘટાડો AI-પ્રભુત્વવાળા ભવિષ્યમાં સેક્ટરની લાંબા ગાળાની વ્યવહારક્ષમતા અંગે પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. AI ટૂલ્સ જટિલ વર્કફ્લો, કોન્ટ્રાક્ટ રિવ્યુ અને કમ્પ્લાયન્સ મેનેજમેન્ટ જેવા કાર્યોને ઓટોમેટ કરી શકે છે, જેનાથી TCS અને Infosys જેવી કંપનીઓ માટે જરૂરી મોટા, શ્રમ-આધારિત કર્મચારીઓની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે. આ બદલાતી ડિમાન્ડ પેટર્ન, ખાસ કરીને IT ઉદ્યોગના શ્રમ-આધારિત વિભાગોને અસર કરી શકે છે.
જોકે કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે કંપનીઓ AI ઇન્ટિગ્રેશન અને કન્સલ્ટિંગ સેવાઓ આપીને અનુકૂલન સાધી શકે છે, પરંતુ સ્ટ્રક્ચરલ હેડવિન્ડ્સને અવગણી શકાય નહીં. નિફ્ટી IT ઇન્ડેક્સમાં થયેલો 19% નો ઘટાડો, રોકાણકારોની ચિંતા દર્શાવે છે કે આ ટેકનોલોજીકલ શિફ્ટને કેવી રીતે નેવિગેટ કરવું.
ભવિષ્યનો દૃષ્ટિકોણ: સાવચેતીભર્યો આશાવાદ
IT સેક્ટરની મુશ્કેલીઓ છતાં, ભારતીય ઇક્વિટીઝ માટે એકંદર દૃષ્ટિકોણ સાવચેતીભર્યો આશાવાદી છે. Emkay Global Research Nifty ને ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં 29,000 સુધી પહોંચવાની આગાહી કરે છે. Motilal Oswal FY25–27E દરમિયાન Nifty અર્નિંગ ગ્રોથ લગભગ 12% CAGR રહેવાની ધારણા રાખે છે.
રોકાણકારો IT કંપનીઓ માટે AI અપનાવવા, ડીલ પાઇપલાઇન અને માર્જિન ટ્રેન્ડ્સ પર મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટ્રી પર નજીકથી નજર રાખશે, જે આ ક્ષેત્રની અનુકૂલન કરવાની અને વિકસતી ટેકનોલોજીકલ યુગમાં વિકાસ કરવાની ક્ષમતાના મુખ્ય સૂચકાંકો હશે.