IMF ના ઓક્ટોબર 2026 ના વર્લ્ડ ઈકોનોમિક આઉટલૂક (WEO) રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે કોર્પોરેટ ટેક્સના દરો ઘટાડવાની વૈશ્વિક સ્પર્ધા લાંબા ગાળે સરકારી આવક માટે પડકારરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
ટેક્સમાં ઘટાડો અને રોકાણ પર અસર
IMF ના રિપોર્ટ મુજબ, વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI) ટેક્સના દરોને લઈને અત્યંત સંવેદનશીલ છે. આંકડાઓ દર્શાવે છે કે જો કોઈ દેશ પોતાના કોર્પોરેટ ટેક્સમાં 1 ટકાનો વધારો કરે, તો 3 વર્ષના ગાળામાં તેના FDI પ્રવાહમાં 0.5 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ઈમર્જિંગ માર્કેટ્સ પોતાના ટેક્સના દરો ઓછા રાખવા મજબૂર છે, પરંતુ જ્યારે આ ટેક્સમાં ઘટાડાનું ભંડોળ દેવું કરીને પૂરું કરવામાં આવે, ત્યારે તે વૈશ્વિક વ્યાજદરોમાં વધારો કરી શકે છે.
સરકારી આવક અને નવા નિયમો
હવે સરકારો માત્ર ટેક્સના દરો ઘટાડવાને બદલે 'એન્ટી-અવોઇડન્સ' નિયમો પર વધુ ભાર મૂકી રહી છે. મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓ જે રીતે અલગ-અલગ દેશોમાં નફો ટ્રાન્સફર કરે છે, તેને રોકવા માટે હવે વધુ કડક નિયમો આવી રહ્યા છે. આ ફેરફારોનો હેતુ કંપનીઓ પર યોગ્ય ટેક્સ લાદવાનો છે, જેથી સરકારી તિજોરીને નુકસાન ન થાય.
ભારત માટે કેસ સ્ટડી
IMF એ ભારતનું ઉદાહરણ આપતા જણાવ્યું છે કે 2019 માં જ્યારે ભારતે કોર્પોરેટ ટેક્સમાં ઘટાડો કર્યો હતો, ત્યારે સરકારે સાથે મળીને ઘણી બિનજરૂરી ટેક્સ છૂટછાટો પણ નાબૂદ કરી હતી. આ વ્યૂહરચનાને કારણે સરકારી આવક પરનો બોજ મર્યાદિત રહ્યો હતો. ઉપરાંત, GST ના અમલીકરણને કારણે સરકારને આવકનો એક મજબૂત સ્ત્રોત મળ્યો છે, જે ટેક્સના અન્ય ફેરફારો સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
આગામી સમયમાં ટેક્સ સંબંધિત કડક નિયમો અને ટ્રાન્સફર-પ્રાઈસિંગના નિયમો વધુ કડક થઈ શકે છે. જે કંપનીઓના વ્યવસાયિક માળખા જટિલ છે અને તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કામ કરે છે, તેમને ભવિષ્યમાં વધુ ટેક્સ વિવાદો કે પાલન ખર્ચ (Compliance Cost) નો સામનો કરવો પડી શકે છે.