IMF એ અમીર દેશોને બજેટ ખાધ ઘટાડવા તાકીદ કરી છે. ૨૦૩૦ સુધીમાં વૈશ્વિક દેવું જીડીપીના **૧૦૦%** ને પાર જવાની આશંકા છે. આ આર્થિક દબાણને કારણે ઊભરતા બજારો અને રોકાણકારો માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર મંડરાતું સંકટ
બેંગકોકમાં યોજાયેલી IMF-World Bank ની વાર્ષિક મીટિંગમાં મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ક્રિસ્ટાલિના જ્યોર્જીવાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, માત્ર આર્થિક વૃદ્ધિ (Economic Growth) થી હવે વિશ્વના મોટા દેવાના ડુંગરને સંભાળી શકાય તેમ નથી. અર્થતંત્રને સ્થિર કરવા માટે તાત્કાલિક ફિસ્કલ કન્સોલિડેશન (Fiscal Consolidation) એટલે કે બજેટમાં કડક કાપ મૂકવાની જરૂર છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
વિકસિત દેશો જ્યારે તેમની આવક કરતા વધુ ખર્ચ કરે છે, ત્યારે તેઓ મોટા પાયે લોન લે છે. આનાથી ગ્લોબલ વ્યાજ દરો ઊંચા રહે છે. પરિણામે, ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશોએ વિદેશી મૂડી આકર્ષવા માટે વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે, જેનો સીધો માર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને શિક્ષણ જેવા સેક્ટર્સ પર પડે છે.
આંકડાઓમાં ગંભીરતા
- ઓછી આવક ધરાવતા દેશો માટે દેવાનું વ્યાજ સરકારની કુલ આવકના ૧૪% સુધી પહોંચી ગયું છે, જે ૧૦ વર્ષ પહેલા માત્ર ૬% હતું.
- IMF મુજબ ૨૦૨૬ માં વૈશ્વિક વૃદ્ધિ ૩.૧% અને ૨૦૨૭ માં ૩.૪% રહેવાનું અનુમાન છે, પરંતુ આ પ્રોજેક્શન ખૂબ જ નાજુક છે.
આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના લીધે જે તેજીની આશા છે, જો તે પૂરી ન થાય અને દેવું સતત વધતું રહે, તો વૈશ્વિક નાણાકીય સ્થિરતા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. ભારતીય રોકાણકારોએ હવે ગ્લોબલ સેન્ટ્રલ બેન્કોના વ્યાજ દરના સંકેતો અને એનર્જી પ્રાઈસ ટ્રેન્ડ પર ચાંપતી નજર રાખવી પડશે.