IMF ની વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ પર ચિંતા
IMF દ્વારા જારી કરાયેલા તાજેતરના અહેવાલો વૈશ્વિક નાણાકીય સ્થિતિ અંગે ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરે છે, જે મોટાભાગે વધતા દેવા (Debt) અને ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા (Geopolitical Instability) ને કારણે છે. ખાસ કરીને, યુ.એસ. ટ્રેઝરીઝ (U.S. Treasuries) નું ઘટતું આકર્ષણ મુખ્ય ચિંતાનો વિષય બન્યું છે, જે લાંબા સમયથી સુરક્ષિત રોકાણ (Safe Haven) તરીકે ઓળખાતા હતા.
IMF નોંધે છે કે અમેરિકાનું જંગી જાહેર દેવું, જે 2026 ના અંત સુધીમાં તેના ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (GDP) ના 126% સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, તે વાર્ષિક ખાધ (Deficits) સાથે મળીને તેના દેવામાં માંગ ઘટાડી રહ્યું છે. આ નાણાકીય દબાણ, અંદાજે $1 ટ્રિલિયન ના વાર્ષિક વ્યાજ ખર્ચ સાથે, યુ.એસ. ટ્રેઝરીઝ સાથે પરંપરાગત રીતે સંકળાયેલા સુરક્ષા અને તરલતા (Liquidity) પ્રીમિયમને ઘટાડી રહ્યું છે. આ વલણ વિશ્વભરની સરકારો અને કોર્પોરેશનો માટે ધિરાણ ખર્ચ (Borrowing Costs) વધારી શકે છે. ટ્રેઝરી ધારકોની રચના પણ બદલાઈ રહી છે, જેમાં વિદેશી મધ્ય બેંકો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી સ્થિરતાથી દૂર, ખાનગી વિદેશી સંસ્થાઓ અને ટૂંકા ગાળાના દેવા પર વધુ નિર્ભરતા જોવા મળી રહી છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ આ વલણોને ધ્યાનમાં રાખીને લાંબા ગાળાની નાણાકીય સ્થિરતા (Fiscal Sustainability) પર પ્રશ્નો ઉઠાવી રહ્યા છે.
ભારતનો આર્થિક ગ્રોથ ચમકતો તારો
આ વૈશ્વિક પડકારોની વચ્ચે, ભારતનો આર્થિક દેખાવ એક મજબૂત હકારાત્મક પાસું છે. IMF એ 2026-27 અને 2027-28 બંને માટે ભારતના GDP માં 6.5% ના દરે મજબૂત વૃદ્ધિની આગાહી કરી છે. આ વૃદ્ધિ ભારતને સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સ્થાન અપાવશે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ (Domestic Demand), જાહેર રોકાણ (Public Investment) અને માળખાકીય સુધારાઓ (Structural Reforms) ના લાભો આ સ્થિતિસ્થાપકતા (Resilience) નું કારણ માનવામાં આવે છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા છતાં, ભારતના આર્થિક પાયા (Economic Fundamentals) મજબૂત જણાય છે, જે તેને અનિશ્ચિત મૂડી બજારો (Capital Markets) માં સ્થિરતા શોધતા વિદેશી રોકાણકારો માટે આકર્ષક સ્થળ બનાવે છે.
વૈશ્વિક વૃદ્ધિ ધીમી અને ફુગાવા પર નિયંત્રણની જરૂર
IMF ના એપ્રિલ 2026 વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુક (World Economic Outlook) માં વૈશ્વિક વૃદ્ધિ ધીમી પડીને 2026 માટે 3.1% રહેવાની આગાહી છે, જેનું કારણ ભૌગોલિક રાજકીય સંઘર્ષો (Geopolitical Conflicts) અને કોમોડિટી બજારો પર તેની અસર છે. IMF નાણાકીય ઉત્તેજન (Fiscal Stimulus) અંગે સાવચેતી રાખવાની પણ સલાહ આપે છે અને ફુગાવા (Inflation) ને નિયંત્રણમાં રાખવા પર ભાર મૂકે છે. વૈશ્વિક આર્થિક વિભાજન (Economic Fragmentation) પણ એક વધારાનું જોખમ છે.
