IMF ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર Kristalina Georgieva એ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે 'ટ્રિપલ વ્હામી' (Triple Whammy) જોખમોની ચેતવણી આપી છે. ઝડપી AI રોકાણો, રેકોર્ડબ્રેક પબ્લિક ડેટ અને ભૂ-રાજકીય સંઘર્ષોને કારણે ફુગાવો વધવાની અને માર્કેટમાં કરેક્શન આવવાની શક્યતા છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર 'ટ્રિપલ વ્હામી' સંકટ
International Monetary Fund (IMF) ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર Kristalina Georgieva એ સિંગાપોરમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. આગામી બેંગકોક ખાતેની IMF-World Bank ની બેઠક પહેલા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિશ્વ આર્થિક રીતે ત્રણ મોટા મોરચે ઘેરાયેલું છે: AI ક્ષેત્રમાં અસંતુલિત રોકાણ, વધતું જતું સરકારી દેવું અને મધ્ય પૂર્વ તથા યુક્રેનનો ભૂ-રાજકીય તણાવ.
AI પેરાડોક્સ અને ફુગાવાનો ખતરો
જોકે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) હાલ માર્કેટમાં તેજીનું મુખ્ય કારણ બન્યું છે, પરંતુ Georgieva એ ચેતવણી આપી છે કે તેની પાછળ ગંભીર જોખમો છે. ડેટા સેન્ટર્સના નિર્માણ માટે જે રીતે વીજળી અને અન્ય સંસાધનો વપરાઈ રહ્યા છે, તેનાથી ફુગાવાનું દબાણ વધી રહ્યું છે. સૌથી મોટો ડર એ છે કે જો AI દ્વારા અપેક્ષિત પ્રોડક્ટિવિટી ન મળે, તો ટેક સ્ટોક્સમાં મોટું કરેક્શન આવી શકે છે.
દેવાનો બોજ અને ફિસ્કલ સ્ટેબિલિટી
IMF ના જણાવ્યા અનુસાર, વિશ્વનું દેવું હવે GDP ના 100% થી વધુ થવાની આરે છે. ઊંચા વ્યાજ દરોને કારણે સરકારોનું દેવું ચૂકવવાનું ભારણ વધ્યું છે, જેના કારણે વિકાસના કામો માટે હવે 'ફિસ્કલ સ્પેસ' (Fiscal Space) ઓછી પડી રહી છે. ઉપરાંત, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલની આસપાસ હોવાથી ભારત જેવા આયાતકાર દેશો માટે ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવો મુશ્કેલ બનશે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
IMF ની સલાહ છે કે સરકારોએ ફિસ્કલ ડિસિપ્લિન (Fiscal Discipline) પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. રોકાણકારો માટે સીધો સંદેશ એ છે કે માર્કેટમાં ઊંચા વેલ્યુએશનને જોતા કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર નજર રાખવી જરૂરી છે. જો એનર્જી ખર્ચ વધશે અને AI ના ફાયદા કંપનીઓના પ્રોફિટમાં નહીં દેખાય, તો શેરબજારમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે.