Whalesbook
IMF નો ભારત માટે આશાવાદી અંદાજ
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા ભંડોળ (IMF) દ્વારા જારી કરાયેલા નવા રિપોર્ટ મુજબ, ભારતીય અર્થતંત્ર નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) માં 7.6% ની ગતિએ વૃદ્ધિ કરશે. આ અગાઉના 7.3% ના અનુમાન કરતાં વધારે છે. IMF એ FY27 અને FY28 માટે પણ 6.5% ના ગ્રોથનો અંદાજ મૂક્યો છે. આ સુધારા ત્યારે આવ્યા છે જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ઉર્જા સંકટ જેવા પરિબળોને કારણે IMF એ વિશ્વના આઉટપુટ ગ્રોથ (Output Growth) ના અનુમાનને 0.2% ઘટાડીને 3.1% (2026 માટે) કર્યું છે.
GDP રેન્કિંગ અને PPP નું મહત્વ
તાજેતરના વૈશ્વિક રેન્કિંગમાં ભારતનો નોમિનલ GDP (Nominal GDP) જાપાનને વટાવી ચોથા સ્થાને પહોંચ્યો હતો, પરંતુ ચલણના બદલાવ અને GDP ગણતરીમાં સુધારાને કારણે તે પાછો લપસી ગયો. IMF માને છે કે ભારતનું સાચું આર્થિક કદ Purchasing Power Parity (PPP) દ્વારા વધુ સારી રીતે માપી શકાય છે, જેના આધારે ભારત ચીન અને અમેરિકા પછી વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે. FY26 માં ભારતનો નોમિનલ GDP આશરે $4.15 ટ્રિલિયન રહેવાનો અંદાજ છે, જે જાપાનના $4.38 ટ્રિલિયન અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) ના $4.26 ટ્રિલિયન કરતાં ઓછો છે.
ભારતની આર્થિક મજબૂતી: નાણાકીય ખાધ અને ફુગાવા નિયંત્રણ
ભારતના જાહેર નાણાકીય મોરચે નોંધપાત્ર સુધારો જોવા મળ્યો છે. નાણાકીય ખાધ (Fiscal Deficit) FY21 માં 9.2% થી ઘટીને FY26 માં 4.4% રહેવાનો અંદાજ છે. જ્યારે ગ્રોસ જનરલ ગવર્મેન્ટ ડેટ (Gross General Government Debt) પણ FY21 માં GDP ના 90.6% થી ઘટીને FY26 માં 84.1% થવાની ધારણા છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની ફુગાવા નિયંત્રણ નીતિઓએ પણ ભાવવધારો ઘટાડવામાં મદદ કરી છે. ઓક્ટોબર 2025 માં ભારતનો CPI ફુગાવો 0.25% ના ઐતિહાસિક નીચા સ્તરે પહોંચ્યો હતો.
વિકસિત દેશોની સરખામણીમાં ભારતનો ગ્રોથ
નોમિનલ GDP રેન્કિંગ ભલે ભ્રામક લાગે, પરંતુ ભારતનો આર્થિક ગ્રોથ મજબૂત છે. 2021 થી 2025 દરમિયાન, ભારતે વાર્ષિક સરેરાશ 8% નો વૃદ્ધિ દર હાંસલ કર્યો છે, જે યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) ના 3.2% અને જાપાનના 1.3% કરતાં ઘણો વધારે છે. ભારતની નાણાકીય ખાધ પણ સતત ઘટી રહી છે.
અર્થતંત્ર સામેના મુખ્ય જોખમો
જોકે, ભારત સામે કેટલાક જોખમો પણ છે. અમેરિકી ડોલર સામે રૂપિયાનું સતત નબળું પડવું (84.57 થી 92.59 સુધી) નોમિનલ GDP રેન્કિંગને અસર કરી શકે છે અને આયાત ખર્ચ વધારી શકે છે. ખૂબ જ નીચો ફુગાવાનો દર 0.25% પણ માંગમાં નબળાઈ અને સંભવિત ડિફ્લેશન (Deflation) ના સંકેતો આપી શકે છે. આયાતી ઉર્જા પર નિર્ભરતા અને વૈશ્વિક નાણાકીય અસ્થિરતા જેવા પરિબળો પણ પડકારો ઉભા કરી શકે છે.
ભવિષ્યની દિશા
IMF નો અંદાજ છે કે ભારતીય અર્થતંત્ર FY28 સુધીમાં ફરીથી ચોથા સ્થાને અને ત્યારબાદ જાપાનને પણ પાછળ છોડી દેશે. નીતિ નિર્માતાઓ નાણાકીય શિસ્ત, સપ્લાય-સાઇડ રિફોર્મ્સ (Supply-side Reforms) અને ફુગાવા નિયંત્રણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને આ વૃદ્ધિ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. Purchasing Power Parity (PPP) જેવા માપદંડો ભારતનું સાચું આર્થિક કદ સમજવામાં મદદ કરશે.